संसदेवरचा 20 तारखेचा मोर्चा रोखण्यासाठी सोनम वांगचुक यांना उचलण्यात आले-अंजली दमानिया

सोनम वांगचुक यांच्यावरील कारवाईवरून अंजली दमानिया आक्रमक

विशेष प्रतिनिधी/
​देशासाठी असणाऱ्यांना आपले जीवन समर्पित करणाऱ्या एका थोर व्यक्तीवर झालेली कारवाई पाहून आज संपूर्ण देशाच्या मनात संतापाची लाट उसळली आहे. जंतरमंतरवर शांततेत उपोषण करणाऱ्या सोनम वांगचुक यांना दिल्ली पोलिसांनी बळजबरीने उचलून हॉस्पिटलमध्ये दाखल केल्याच्या घटनेने लोकशाहीच्या मूल्यांवर मोठा प्रश्नचिन्ह निर्माण केले आहे. या प्रकारावर सामाजिक कार्यकर्त्या अंजली दमानिया यांनी अत्यंत आक्रमक भूमिका घेत सत्तेत बसलेल्या आणि गप्प बसलेल्या नेत्यांना चांगलेच सुनावले आहे. सोनम वांगचुक यांना बळजबरीने हॉस्पिटलमध्ये दाखल करणे ही एक प्रकारची दडपशाही असून, २० तारखेचा संसदेवरचा मोर्चा रोखण्यासाठीच हे सर्व केल्याचा गंभीर आरोप दमानिया यांनी केला आहे.

​आजच्या राजकारणाची अवस्था पाहून मन विषण्ण होते. सत्तेत लोकशाहीची भाषा, आंदोलनाचे महत्त्व किंवा सामान्यांच्या भावनेची कोणतीही जाण उरलेली नाही. सध्याच्या राजकारण्यांना केवळ पक्ष फोडणे, सत्ता टिकवून ठेवणे आणि आर्थिक हितसंबंध जोपासणे या पलीकडे काहीही दिसत नाही. ज्या माणसाने भारतीय सैन्यासाठी काम केले, सीमेवर राहून जवानांना सुरक्षित ठेवण्यासाठी विविध उपक्रम राबवले, जे स्वतः एक इंजिनियर असूनही ज्यांनी देशाच्या विकासासाठी आपले आयुष्य खर्ची घातले, अशा व्यक्तीची दखल घ्यायला सरकारला २१ दिवस लागले नाहीत. शिक्षण, पर्यावरण आणि पाणी यांसारख्या महत्त्वाच्या प्रश्नांसाठी सोनम वांगचुक लढा देत असताना, त्यांच्याकडे दुर्लक्ष करणे हे सरकारचे संवेदनशीलतेचे वाभाडे काढणारे आहे.

​या गंभीर विषयावर बोलताना अंजली दमानिया यांनी ठाकरे बंधूंनाही लक्ष्य केले आहे. सोनम वांगचुक यांच्या आंदोलनाला प्रत्यक्ष पाठिंबा न देता घरी बसून पाठिंबा जाहीर करणाऱ्या उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे यांच्या भूमिकेवर दमानिया यांनी अत्यंत धारदार शब्दांत टीका केली आहे. त्यांच्या मते, जेव्हा एखादी व्यक्ती देशासाठी आणि सामान्य विद्यार्थ्यांसाठी दिल्लीत जाऊन उपोषण करते, तेव्हा महाराष्ट्रातील मोठ्या नेत्यांनी तिथे प्रत्यक्ष उपस्थित राहून पाठिंबा देणे अपेक्षित होते. माझ्यासारखी एक सामान्य व्यक्ती जर दोनदा तिकीट काढून दिल्लीला जाऊ शकते, तर हे दिग्गज नेते तिथे का जाऊ शकले नाहीत? आदित्य ठाकरे आणि अमित ठाकरे हे तरुण नेते तिथे का गेले नाहीत, असा थेट प्रश्न उपस्थित करून, या नेत्यांच्या घरबसल्या पाठिंबा देण्याला त्यांनी ‘बोगसगिरी’ असे संबोधले आहे. हे नेते आंदोलनाला केवळ एक राजकीय मुद्दा समजून पाहत आहेत, असे म्हणत दमानिया यांनी त्यांच्यावर जोरदार प्रहार केला आहे.

​केवळ सोनम वांगचुकच नव्हे, तर महाराष्ट्रातील अनेक आंदोलक आणि कार्यकर्ते अशाच प्रकारे उपेक्षित राहत आहेत. एकीकडे अभिजीत दिपके यांसारख्या कार्यकर्त्यांना मोठ्या प्रमाणात मारहाण केली जाते आणि दुसरीकडे सरकार मात्र हातावर हात ठेवून बसलेले असते. हे सरकार भावनाशून्य झाले आहे, त्यांना कोणाचेही दुःख कळत नाही. ज्या प्रकारे कालपर्यंतच्या वैद्यकीय अहवालानुसार सोनम वांगचुक यांची प्रकृती ठीक होती, मग अचानक असे काय झाले की त्यांना तातडीने हॉस्पिटलमध्ये हलवावे लागले? हा केवळ संशय नसून, २० तारखेचे आंदोलन दडपण्यासाठी वापरलेली एक खेळी असल्याचे स्पष्ट दिसत आहे. त्यांना आंदोलनापासून दूर नेण्यासाठी कोर्टाच्या नावाचा आधार घेतला जात असल्याचा दावाही दमानिया यांनी केला आहे.

​सोनम वांगचुक हे केवळ एक व्यक्ती नसून ते परिवर्तनाचे प्रतीक आहेत. येत्या २० तारखेचे संसदेवर होणारे आंदोलन कोणत्याही परिस्थितीत झालेच पाहिजे, ही भूमिका दमानिया यांनी ठामपणे मांडली आहे. हे आंदोलन केवळ एका व्यक्तीचे नसून ते देशातील त्या लाखो विद्यार्थ्यांचे आहे, ज्यांची स्वप्ने पेपर फुटीच्या प्रकारामुळे धुळीस मिळतात. या संपूर्ण प्रकरणाची जबाबदारी स्वीकारून केंद्रीय मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी नैतिकतेच्या आधारावर राजीनामा दिला पाहिजे, अशी मागणीही त्यांनी लावून धरली आहे.

​आजची परिस्थिती अत्यंत बिकट आहे. लोकशाहीत आंदोलनाचा अधिकार हा प्रत्येक नागरिकाला आहे, परंतु जेव्हा सत्तेचा वापर करून हा आवाज दाबला जातो, तेव्हा ती लोकशाही धोक्यात आल्याचे लक्षण असते. सोनम वांगचुक यांच्यासारख्या निस्पृह समाजसेवकाची झालेली ही अवस्था पाहता, आता तरी जनतेने जागृत होण्याची वेळ आली आहे. राजकीय नेत्यांनी घरबसल्या केलेली वक्तव्ये किंवा सोशल मीडियावरील पोस्ट आता पुरेशा नाहीत. महाराष्ट्रातील तमाम जनता या आंदोलनाच्या पाठीशी उभी आहे, हे वारंवार सिद्ध होत आहे. परंतु, गरज आहे ती प्रत्यक्ष कृतीची. दमानिया यांचे हे आवाहन केवळ राजकारण्यांना नाही, तर प्रत्येक त्या व्यक्तीला आहे जी लोकशाहीवर विश्वास ठेवते.

​शेवटी, ही लढाई कोणा एका व्यक्तीची नसून ती व्यवस्थेतील त्रुटींविरुद्ध आहे. सत्तेच्या दडपशाहीने सोनम वांगचुक यांचा आवाज बंद करण्याचा प्रयत्न केला जात असला तरी, सत्याचा आवाज दाबला जाऊ शकत नाही. येणाऱ्या काळात जर अशाच प्रकारची दडपशाही सुरू राहिली, तर जनता रस्त्यावर उतरल्याशिवाय राहणार नाही, हे आता स्पष्ट दिसत आहे. देशहितासाठी झटणाऱ्या व्यक्तीचा अपमान करणे हे या देशाचे दुर्दैव आहे. आता तरी सत्ताधाऱ्यांनी जागृत व्हावे आणि आंदोलकांची दखल घ्यावी, अन्यथा इतिहासाच्या पानांवर या दडपशाहीची नोंद ही काळोखीच राहील. सोनम वांगचुक यांच्या समर्थनार्थ आणि आंदोलनाच्या यशासाठी आता सर्वसामान्य नागरिकांनी एकत्र येण्याची वेळ आली आहे.