बाटलीतील भूत बाहेर काढल्याने अंगाशी येतेच! मंत्री गणेश नाईक यांचा एकनाथ शिंदे यांच्यावर विनानावाचा जोरदार निशाणा
विशेष प्रतिनिधी/विश्वमंथन
राजकीय वर्तुळात सध्या एका विधानामुळे मोठी खळबळ उडाली आहे. विरोधकांवर किंवा इतरांवर राजकीय दांडू चालवण्यासाठी किंवा स्वतःचे वर्चस्व निर्माण करण्यासाठी जे प्रश्न किंवा जी आंदोलने उभी केली जातात, तीच उद्या स्वतःच्याच अंगाशी कशी येतात, याचे अत्यंत मार्मिक आणि खणखणीत भाष्य मंत्री गणेश नाईक यांनी केले आहे. मराठा आरक्षण आंदोलनाचे नेते मनोज जरांगे पाटील यांच्या आंदोलनांच्या आणि भूमिकेच्या पार्श्वभूमीवर बोलताना, मंत्री गणेश नाईक यांनी थेट कोणाचेही नाव न घेता राज्याचे माजी मुख्यमंत्री तथा विद्यमान मंत्री एकनाथ शिंदे यांच्यावर अत्यंत टोकाचा आणि अप्रत्यक्ष निशाणा साधला आहे. “बाटलीतले भूत बाहेर काढले की ते नंतर स्वतःच्याच अंगाशी येते,” या त्यांच्या एकाच वाक्याने महाराष्ट्राच्या राजकारणात जोरदार खळबळ उडाली असून, या वक्तिण्यामागे नेमका कुणाकडे रोख होता, याचीच चर्चा आता सर्वसामान्यांपासून राजकीय वर्तुळाच्या कट्ट्यापर्यंत रंगली आहे.
राजकारणात अनेकदा तात्कालिक फायदे मिळवण्यासाठी किंवा प्रतिस्पर्ध्याला शह देण्यासाठी काही गोष्टींना किंवा प्रकरणांना हवे दिली जाते. सुरुवातीला ती गोष्ट फायदेशीर वाटते, सर्वकाही आपल्या नियंत्रणात आहे असा आभास निर्माण होतो, परंतु काळ पुढे सरकल्याप्रमाणे तीच प्रवृत्ती किंवा तीच आंदोलने इतकी अक्राळविक्राळ रूप धारण करतात की, ती हाताबाहेर जातात आणि ज्यांनी ती पैदा केली किंवा ज्यांनी त्यांना ताकद दिली, त्यांच्याच पायाखालची जमीन सरकवू लागतात. मंत्री गणेश नाईक यांनी नेमक्या याच वास्तवावर बोट ठेवले आहे. मराठा आरक्षणाचा प्रश्न असो किंवा मनोज जरांगे पाटील यांचे राज्यभर गाजलेले लढे असोत, या संपूर्ण घटनाक्रमामागे मागच्या काही वर्षांत राजकीय पोळ्या भाजण्याचे राजकारण कसे झाले, हे आता लपून राहिलेले नाही. गणेश नाईक यांनी ज्या प्रकारे हा मुद्दा मांडला आहे, त्यावरून राजकारणातील पडद्यामागची बरीच रहस्ये चव्हाट्यावर येत असल्याचे स्पष्ट होत आहे.
गेल्या काही वर्षांत महाराष्ट्राने मराठा आरक्षणाचा लढा अतिशय जवळून पाहिला आहे. अंतरवाली सराटी असो किंवा मुंबईच्या दिशेने निघालेले मोर्चे असोत, प्रत्येक टप्प्यावर राजकारण तापले गेले. सुरुवातीच्या काळात या आंदोलनांना कुणी राजकीय आशीर्वाद दिला, कुणी पडद्याआडून रसद पुरवली आणि कुणी स्वतःच्या राजकीय स्वार्थासाठी या आंदोलनांचा वापर आपल्या प्रतिस्पर्ध्याला नामोहरम करण्यासाठी केला, याची बरीच चर्चा आजही दबक्या आवाजात होते. एकनाथ शिंदे जेव्हा मुख्यमंत्री पदावर होते, त्या काळात या आंदोलनाशी संबंधित घडामोडींना वेगळेच वळण मिळाले होते. अनेकांनी असा दावा केला होता की, विरोधकांना अडचणीत आणण्यासाठी किंवा राजकीय समिकरणे जुळवून आणण्यासाठी काही नेत्यांनी या आंदोलनाला अप्रत्यक्षपणे खतपाणी घातले. मात्र, जसजसा काळ पुढे गेला, तसतसा हा लढा अधिक आक्रमक होत गेला आणि तो कोणत्याही एका नेत्याच्या किंवा पक्षाच्या नियंत्रणात राहिला नाही. आज परिस्थिती अशी झाली आहे की, ज्या नेत्यांनी या आंदोलनाला मोठे केले किंवा त्याकडे दुर्लक्ष केले, त्यांनाच आता याच आंदोलनाचा सामना करावा लागत आहे. मंत्री गणेश नाईक यांनी याच अत्यंत संवेदनशील आणि जिव्हाळ्याच्या मुद्द्यावर अत्यंत स्पष्ट शब्दांत भाष्य केले आहे.
कोणत्याही राजकारणात जेव्हा आपण एखादे संकट किंवा एखादे आंदोलन आपल्या फायद्यासाठी हाताशी धरतो, तेव्हा त्याचे दूरगामी परिणाम काय होऊ शकतात, याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे आजची राजकीय परिस्थिती आहे. गणेश नाईक हे त्यांच्या रोखठोक आणि स्पष्ट वक्तेपणासाठी संपूर्ण महाराष्ट्रात ओळखले जातात. ते कधीही कोणाच्या दबावाखाली येऊन बोलत नाहीत. त्यांच्या या ताज्या विधानामुळे आता राजकीय वर्तुळात अनेक तर्कवितर्क लढवले जात आहेत. एकीकडे महायुतीचे सरकार असताना आणि सर्वजण एकत्र काम करत असल्याचा दावा केला जात असताना, दुसरीकडे मंत्र्यांकडूनच अशा प्रकारे एकमेकांवर अप्रत्यक्ष चिखलफेक किंवा टोमणे मारणे सुरू असल्यामुळे अंतर्गत धुसफूस पुन्हा एकदा चव्हाट्यावर आली आहे. निवडणुकांच्या तोंडावर किंवा राजकीय अस्थिरतेच्या काळात अशी विधाने अत्यंत महत्त्वाची मानली जातात.
सामान्यांच्या मनात या संपूर्ण प्रकरणाबाबत प्रचंड उत्सुकता आणि चीड दोन्ही आहे. सर्वसामान्य जनता महागाई, बेरोजगारी आणि इतर मूलभूत प्रश्न सोडवण्यासाठी संघर्ष करत असताना, राजकारणी मात्र आपापल्या सोयीनुसार आंदोलने उभी करतात आणि नंतर जेव्हा ती हाताबाहेर जातात, तेव्हा एकमेकांकडे बोट दाखवतात. मनोज जरांगे पाटील यांनी आरक्षणासाठी दिलेला लढा हा लाखो मराठा बांधवांच्या अस्मितेचा प्रश्न आहे. या आंदोलनाला कुणी राजकीय हत्यार म्हणून वापरण्याचा प्रयत्न केला असेल आणि आता तेच हत्यार आपल्याच विरोधात उगारले जात असल्याचे पाहून जर कुणाला पश्चाताप होत असेल, तर तो त्यांच्या राजकारणाचा भाग आहे. परंतु, या सगळ्या राजकारणात भरडला जातो तो मात्र सामान्य नागरिक आणि सामान्य जनता.
गणेश नाईक यांनी वापरलेली “बाटलीतले भूत” ही म्हण अत्यंत बोलकी आहे. एकदा का बाटलीतले भूत बाहेर आले, की ते कोणाचाही मुलाहिजा बाळगत नाही. ते निर्माण करणाऱ्यालाच गिळायला उठते. एकनाथ शिंदे यांचे नाव न घेता त्यांच्यावर मारलेला हा टोला म्हणजे गतकाळातील राजकारणावर आणि चुकीच्या धोरणांवर मारलेले जोरदार चापूक आहे. मागच्या काही वर्षांत ज्या घडामोडी घडल्या, ज्या प्रकारे आंदोलनांना हाताळण्यात आले आणि ज्या पद्धतीने राजकीय पोळ्या भाजून घेण्यात आल्या, त्या सगळ्याचा लेखाजोखा आता जनतेसमोर येत आहे. जनतेला आता सर्व काही समजू लागले आहे. कोणते नेते खरोखरच समाजासाठी झटत आहेत आणि कोणते नेते केवळ राजकीय फायद्यासाठी आंदोलनांचा वापर करून नंतर अडचणीत येत आहेत, हे जनता डोळे उघडून पाहत आहे.
या संपूर्ण घडामोडीमुळे आगामी काळात राजकीय समिकरणे आणखी बदलण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे. एका बाजूला निवडणुकांचे वारे वाहत असताना आणि दुसऱ्या बाजूला आरक्षणाचा प्रश्न अजूनही पूर्णपणे सुटलेला नसताना, अशा प्रकारची निवेदने आणि टोमणेबाजी यामुळे राजकारण तापत चालले आहे. मंत्री गणेश नाईक यांच्या या विधानामुळे विरोधकांना आयतेच कोलित मिळाले आहेच, शिवाय सत्ताधाऱ्यांमधील अंतर्गत मतभेद पुन्हा एकदा जगासमोर आले आहेत. ज्यांनी आपल्या स्वार्थासाठी हे भूत बाटलीतून बाहेर काढले, त्यांना आता ते पुन्हा बाटलीत बंद करणे अशक्य होऊन बसले आहे आणि म्हणूनच हे भूत आता त्यांच्याच मानगुटीवर बसले आहे, हे या संपूर्ण प्रकरणाचे सार आहे. पत्रकारितेच्या आणि कायदेशीर मर्यादेत राहून पाहिले तर, नेत्यांनी केलेली ही विधाने केवळ राजकीय फायद्या-तोट्यापुरती मर्यादित असली, तरी यामुळे राजकारणाचा खरा चेहरा जनतेसमोर उघडा पडत आहे. आगामी काळात या विधानाचे पडसाद कसे उमटतात आणि कोण काय प्रतिक्रिया देते, याकडे संपूर्ण महाराष्ट्राचे डोळे लागले आहेत.
