भारताकडून अधिकृतपणे ऑस्करच्या शर्यतीत दाखल झालेला बहुचर्चित 'गोंधळ' चित्रपट आणि चित्रपटाचे यशस्वी दिग्दर्शक संतोष डावखर, ज्यांनी आपल्या मातीतील कथेने थेट जागतिक पातळीवर मराठी सिनेसृष्टीचा मान वाढवला आहे.
भारताचा झेंडा डौलाने फडकणार! संतोष डावखर दिग्दर्शित ‘गोंधळ’ चित्रपट थेट ऑस्करच्या वाटेवर, सर्वोत्कृष्ट आंतरराष्ट्रीय चित्रपटासाठी झाली अधिकृत निवड
मुंबई/विश्वमंथन
भारतीय चित्रपटसृष्टीसाठी आणि तमाम देशवासीयांसाठी आजचा दिवस अत्यंत अभिमानाचा आणि आनंदाचा ठरला आहे. आपल्या मातीतील अस्सल कथा आणि अस्सल ढोला-ताशांच्या गजराने संपूर्ण देशाला वेड लावणारा बहुचर्चित मराठी चित्रपट ‘गोंधळ’ आता थेट जागतिक पातळीवर झेंडा फडकवण्यासाठी सज्ज झाला आहे. आगामी ऑस्कर पुरस्कारांच्या शर्यतीत सर्वोत्कृष्ट आंतरराष्ट्रीय फिचर फिल्म या अत्यंत प्रतिष्ठेच्या विभागात भारताकडून अधिकृतपणे ‘गोंधळ’ या चित्रपटाची निवड करण्यात आली आहे. अत्यंत संघर्षमय आणि खडतर प्रवास करत एका मराठी चित्रपटाने थेट जागतिक मंचावर झेप घेतल्यामुळे संपूर्ण महाराष्ट्रात आणि देशामध्ये आनंदाची लाट उसळली आहे.
हा बहुमान मिळवणारा ‘गोंधळ’ हा चित्रपट केवळ मनोरंजनापुरता मर्यादित नसून, तो आपल्या संस्कृतीचा आणि परंपरेचा एक जिवंत दस्तावेज आहे. चित्रपटाचे दिग्दर्शक संतोष डावखर यांनी अत्यंत कष्टाने आणि जिद्दीने हा सिनेमा उभा केला आहे. त्यांच्या या कलाकृतीची दखल थेट ऑस्कर समितीपर्यंत पोहोचल्यामुळे मराठी सिनेसृष्टीच्या शिरपेचात मानाचा तुरा रोवला गेला आहे. अत्यंत साध्या आणि जमिनीवरच्या माणसांच्या जगण्यावर आधारित असलेल्या या चित्रपटामध्ये ग्रामीण भागातील अस्सल रंग पाहायला मिळतात. आजवर अनेक आंतरराष्ट्रीय महोत्सवांमध्ये मराठी चित्रपटांनी आपली चमक दाखवली आहे, परंतु आता थेट ऑस्करच्या अंतिम टप्प्यापर्यंत पोहोचण्याची ही ऐतिहासिक कामगिरी नक्कीच वाखाणण्याजोगी आहे.
चित्रपटाची कथा ही सर्वसामान्य माणसांच्या जगण्याशी, त्यांच्या संघर्षाशी आणि त्यांच्या संस्कृतीशी थेट नाळ जोडणारी आहे. संतोष डावखर यांनी चित्रपटाच्या माध्यमातून ज्या प्रामाणिकपणे ग्रामीण भागातील वास्तव मांडले आहे, त्याने प्रत्येक प्रेक्षकाचे मन जिंकून घेतले आहे. चित्रपटातील प्रत्येक पात्राने आपल्या जीवाची बाजी लावून काम केले आहे. कलाकारांचा अभिनय इतका जीवंत आणि नैसर्गिक आहे की पडद्यावरील पात्रे आपलीच वाटू लागतात. गोंधळ ही आपली लोककला आहे, जिला महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक वारशात अत्यंत महत्त्वाचे स्थान आहे. याच लोककलेच्या पार्श्वभूमीवर उभी राहिलेली ही कथा प्रेक्षकांना खिळवून ठेवते.
जेव्हा या चित्रपटाची निवड ऑस्करसाठी झाली, तेव्हापासूनच सोशल मीडियावर आणि चित्रपट वर्तुळात अभिनंदनाचा वर्षाव होत आहे. अनेक दिग्गज कलाकारांनी आणि तंत्रज्ञांनी संतोष डावखर यांच्या पाठीवर कौतुकाची थाप दिली आहे. एका मराठी दिग्दर्शकाने आपल्याच मातीतील ताकदीवर हा चमत्कार करून दाखवला आहे, हे विशेष कौतुकास्पद आहे. चित्रपटाचे संगीत, छायांकन आणि संवाद प्रेक्षकांच्या थेट काळजाला भिडणारे आहेत. कोणतीही मोठी स्टारकास्ट नसताना केवळ उत्तम आशय आणि दिग्दर्शकीय कौशल्याच्या बळावर या चित्रपटाने ही मजल मारली आहे, हे मराठी सिनेमाच्या वाढत्या सुवर्णकाळाचे लक्षण मानले जात आहे.
या संपूर्ण प्रक्रियेमध्ये चित्रपटाच्या संपूर्ण टीमने प्रचंड मेहनत घेतली आहे. अर्थसंकटकांच्या मर्यादांवर मात करत आणि अनेक आर्थिक तसेच तांत्रिक अडचणींचा सामना करत हा चित्रपट पूर्ण करण्यात आला आहे. जेव्हा एखाद्या चांगल्या कथेला प्रामाणिक प्रयत्नांची जोड मिळते, तेव्हा काय जादू होऊ शकते, याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे ‘गोंधळ’ चित्रपटाचा हा प्रवास आहे. भारत सरकारच्या चित्रपट निवड समितीसमोर अनेक तगडे चित्रपट शर्यतीत असताना, अंतिम मजल मारत ‘गोंधळ’ने बाजी मारली आहे. ही बाब प्रत्येक मराठी माणसाच्या छातीचा कोट्यवधी रुपयांचा अभिमान वाढवणारी आहे.
चित्रपटाची ही भरारी केवळ एका पुरस्कारापुरती मर्यादित राहिलेली नाही, तर यामुळे जागतिक पातळीवर मराठी भाषेचा आणि संस्कृतीचा मोठा सन्मान झाला आहे. जगभरातील चित्रपट समीक्षकांचे लक्ष आता या चित्रपटाकडे लागले आहे. ऑस्करच्या मंचावर जाऊन आपला चित्रपट स्पर्धा करणार ही कल्पनाच अंगावर शहारे आणणारी आहे. आतापर्यंत मोजक्याच भारतीय चित्रपटांना ऑस्करच्या मुख्य प्रवाहात पोहोचण्याचे भाग्य लाभले आहे आणि आता या यादीत ‘गोंधळ’ चित्रपटाचे नाव सुवर्णअक्षरांनी लिहिले जाणार आहे.
हा चित्रपट प्रदर्शित झाल्यापासूनच प्रेक्षकांनी त्याला डोक्यावर घेतले होते. चित्रपटगृहांमध्ये प्रेक्षकांची तुफान गर्दी पाहायला मिळाली होती. ग्रामीण भागातील प्रश्न, तिथली संस्कृती आणि मानवी नात्यांचे बंध अतिशय सुंदर पद्धतीने या चित्रपटात टिपण्यात आले आहेत. संतोष डावखर यांनी दिग्दर्शनाची धुरा अत्यंत लीलया सांभाळली आहे. चित्रपटातील प्रत्येक दृश्यामध्ये एक वेगळीच ऊर्जा जाणवते. गोंधळ या लोककलेचा वापर करून दिग्दर्शकाने माणसाच्या मनातील भावना अत्यंत प्रभावीपणे मांडल्या आहेत. प्रेक्षकांना खिळवून ठेवणारी पटकथा आणि दमदार संवाद यामुळे हा चित्रपट पाहणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीच्या मनावर कायमची छाप सोडतो.
कायद्याच्या किंवा इतर कोणत्याही तांत्रिक चौकटीत कुठेही अडचण येऊ नये, याची पूर्ण काळजी घेऊन या चित्रपटाची निर्मिती करण्यात आली आहे. सर्व कायदेशीर बाबींची पूर्तता करत आणि सेन्सॉर बोर्डाचे नियम पाळत हा सिनेमा प्रेक्षकांसमोर आला होता. म्हणूनच आज हा चित्रपट कोणत्याही वादात न सापडता थेट जागतिक पातळीवर भारताचे प्रतिनिधित्व करत आहे, ही अत्यंत अभिमानाची गोष्ट आहे. या निवडीमुळे चित्रपटसृष्टीतील इतर तरुण दिग्दर्शकांना आणि कलाकारांनाही एक नवी उमेद मिळाली आहे. जर जिद्द आणि चिकाटी असेल, तर जगात कोणतीही गोष्ट अशक्य नाही, हे संतोष डावखर यांनी सिद्ध करून दाखवले आहे.
आता संपूर्ण देशाचे लक्ष ऑस्करच्या पुढील फेरीकडे लागले आहे. भारत देशाला या चित्रपटाकडून प्रचंड अपेक्षा आहेत. ऑस्करच्या मुख्य नामांकनापर्यंत पोहोचण्यासाठी ‘गोंधळ’ आता पूर्णपणे तयार आहे. चित्रपटसृष्टीतील जाणकार आणि समीक्षक या चित्रपटाच्या बाजूने सकारात्मक प्रतिक्रिया देत आहेत. जर हा चित्रपट अंतिम पुरस्कार जिंकला, तर तो भारताच्या चित्रपट इतिहासातील सर्वात मोठा सुवर्णक्षण ठरेल. मराठी मातीचा सुगंध जगभर पसरवणाऱ्या या चित्रपटाला आणि दिग्दर्शक संतोष डावखर यांना पुढील प्रवासासाठी देश विदेशातून शुभेच्छांचा वर्षाव होत आहे. प्रत्येक मराठी माणसाने अभिमानाने पाहावा असा हा प्रवास असून, ‘गोंधळ’ने खऱ्या अर्थाने संपूर्ण जगात आपले नाव कोरले आहे.
