अमरावतीच्या मेळघाटात अंधश्रद्धेचा भयंकर खेळ! भूतबाधेच्या अफवेने हादरली डोमा आदिवासी आश्रम शाळा; ३०० हून अधिक विद्यार्थिनींनी सोडले वसतिगृह
अमरावती/विश्वमंथन
मेळघाटातील आदिवासी भागात अंधश्रद्धेमुळे किती भयानक परिस्थिती निर्माण होऊ शकते, याचे एक अत्यंत संतापजनक आणि डोळे उघडणारे प्रकरण समोर आले आहे. अमरावतीच्या मेळघाटातील डोमा आदिवासी आश्रम शाळेत भूतबाधा झाल्याची एक खोटी आणि निराधार अफवा वेगाने पसरली, आणि या एकाच अफवेमुळे तब्बल ३०० हून अधिक विद्यार्थिनींनी आपले वसतिगृह सोडून थेट घरचा रस्ता धरला. या घटनेमुळे संपूर्ण मेळघाट आणि शैक्षणिक वर्तुळात एकच खळबळ उडाली आहे. अंधश्रद्धेच्या विळख्यात अडकलेला हा प्रकार अत्यंत चिंताजनक मानला जात असून, यामागील सत्य समोर आल्यानंतर प्रशासनानेही सुटकेचा श्वास सोडला आहे.
या संपूर्ण प्रकरणाची मूळ सुरुवात सात ते आठ दिवसांपूर्वी झाली. मिळालेल्या माहितीनुसार, या आश्रम शाळेतील १५ ते १६ विद्यार्थिनींच्या वर्तनात अचानक काही बदल दिसून आले. या मुली अचानक मोठ्याने हसू लागल्या, कधी विनाकारण रडू लागल्या आणि आपल्याला पायातल्या घुंगरांचे आवाज येत आहेत, असा दावा करू लागल्या. लहान वयाच्या या मुलींच्या अशा विचित्र वागण्यामुळे आश्रम शाळेत एकच दहशत पसरली. अशा घटना घडताच आदिवासी भागातील जुन्या आणि बुरसटलेल्या विचारांना फोड मिळाली आणि शाळेत ‘भूतबाधा’ झाली असल्याची कुजबूज सुरू झाली. बघता बघता ही वाऱ्यासारखी पसरलेली अफवा दाट संकटात बदलली आणि घाबरलेल्या पालकांनी आणि मुलींनी वसतिगृह सोडण्याचा निर्णय घेतला. एकापाठोपाठ एक अशा ३०० हून अधिक विद्यार्थिनींनी आपले बस्तान हलवले आणि त्या घरी निघून गेल्या. या धक्कादायक प्रकारामुळे शाळेचा कारभार पूर्णपणे कोलमडला.
प्रकरणाचे गांभीर्य लक्षात घेता, प्रशासनाने तत्काळ हालचाली करत आरोग्य विभागाच्या विशेष पथकाला डोमा आदिवासी आश्रम शाळेत रवाना केले. आरोग्य पथकाने एकामागोमाग एक सर्व विद्यार्थिनींची कसून शारीरिक आणि मानसिक तपासणी केली. प्रत्येक विद्यार्थ्याची वैयक्तिक तपासणी करून त्यांचे समुपदेशन (काउंसलिंग) करण्यात आले. या वैद्यकीय तपासणीनंतर आरोग्य विभागाने जी माहिती दिली, तिने सर्वच अवाक झाले.
वैद्यकीय अहवालानुसार, हा कोणताही भूतबाधेचा किंवा दैवी शक्तीचा प्रकार नसून, तो पूर्णपणे हिस्टरियाशी संबंधित मानसिक आरोग्याचा एक प्रकार आहे. ताणतणाव, भीती किंवा इतर मानसिक कारणांमुळे लहान वयात मुलांमध्ये अशा प्रकारची लक्षणे दिसू शकतात. या आजारात मुलींना हसणे, रडणे किंवा भास होणे असे प्रकार घडतात. याचा आणि भूताखेतांचा दूरदूरपर्यंत कोणताही संबंध नाही, असे आरोग्य पथकाने स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे नागरिकांनी कोणत्याही अफवांवर विश्वास ठेवून गैरसमज पसरवू नयेत, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
सध्या परिस्थिती पूर्णपणे आटोक्यात असून कोणालाही घाबरण्याची किंवा भयभीत होण्याची गरज नाही, असा निर्वाळा प्रशासनाने दिला आहे. ज्या विद्यार्थिनी घरून निघून गेल्या होत्या, त्या सर्वांचे योग्य ते समुपदेशन करण्यात येत असून त्यांना पुन्हा आदराने आणि सुरक्षितपणे वसतिगृहात परत आणण्यासाठी युद्धपातळीवर प्रयत्न सुरू आहेत. आश्रम शाळेतील वातावरण पूर्ववत करण्यासाठी शिक्षक, पालक आणि आरोग्य यंत्रणा संयुक्तपणे काम करत आहेत.
अशा प्रकारच्या अंधश्रद्धेमुळे निष्पाप विद्यार्थ्यांचे शिक्षण आणि त्यांचे मानसिक स्वास्थ्य धोक्यात येते, ही अत्यंत गंभीर बाब आहे. प्रशासनाने या प्रकरणाची गांभीर्याने दखल घेत पालकांचे प्रबोधन करण्याची मोहीम हाती घेतली आहे. कायद्याची कोणतीही बेकायदेशीर चौकट ओलांडली जाणार नाही आणि चुकीची माहिती पसरवून बालकांच्या अधिकारांना किंवा सुरक्षेला धोका निर्माण होणार नाही, याची पूर्ण दक्षता पोलीस आणि प्रशासकीय यंत्रणा घेत आहे. कोणतीही अफवा पसरवून आदिवासी भागातील शैक्षणिक विकासाला बाधा पोहोचवणाऱ्यांवर कडक कारवाईचा इशाराही देण्यात आला असून, परिस्थिती नियंत्रणात असल्याचे प्रशासनाकडून सांगण्यात आले आहे.
