विशेष प्रतिनिधी/
देशातील सध्याच्या राजकीय आणि सामाजिक वातावरणावर भाष्य करताना कॉक्रोज जनता पार्टीचे फाउंडर अभिजीत दीपके यांनी थेट सरकार आणि मुख्य प्रवाहातील मीडियाला आरसा दाखवला आहे. ज्या पद्धतीने आज देशात प्रत्येक प्रश्न विचारणाऱ्या व्यक्तीला, मग तो पत्रकार असो, विरोधी पक्षाचा कार्यकर्ता असो किंवा एक सामान्य विद्यार्थी, त्याला थेट ‘पाकिस्तानी’ असे लेबल लावून गप्प केले जात आहे, हे लोकशाहीसाठी अत्यंत घातक आणि चिंतेची बाब आहे. आजच्या काळात भारतीय कोण आणि पाकिस्तानी कोण, याचे प्रमाणपत्र देण्याचा अधिकार या सरकारने आणि त्यांच्या आयटी सेलने कोणाला दिला, असा संतप्त सवाल त्यांनी उपस्थित केला आहे.
अभिजीत दीपके यांनी मांडलेला मुद्दा केवळ एका व्यक्तीचा नसून तो देशातील कोट्यवधी तरुणांच्या मनातील असंतोषाचा आवाज आहे. १७ वर्षांचा वेदांत नावाचा सीबीएससीचा विद्यार्थी जेव्हा आपल्या शिक्षणाच्या हक्कासाठी आणि चुकीच्या मार्कशीटसाठी आवाज उठवतो, तेव्हा त्याला राष्ट्रद्रोही ठरवून पाकिस्तानी म्हटले जाते. ज्या मुलाचे वय केवळ अभ्यासाचे आणि करिअर घडवण्याचे आहे, त्याला देशाच्या यंत्रणेकडून मिळणारी ही वागणूक म्हणजे तरुणांच्या आशा-आकांक्षांचा खून आहे. जेव्हा एक विद्यार्थी आपल्या हक्कासाठी रस्त्यावर येतो, तेव्हा त्याला पाठिंबा देण्याऐवजी त्याला देशद्रोही ठरवून त्याची बदनामी केली जाते. ही प्रवृत्ती लोकशाहीसाठी घातक आहे. आज परिस्थिती अशी झाली आहे की, फक्त सत्ताधारी पक्षाचे समर्थक आणि त्यांच्या सोशल मीडियावरील टोलर्स हेच खरे भारतीय, बाकी सर्वजण पाकिस्तानी, असा एक चुकीचा समज पसरवला जात आहे. पण हा खेळ किती दिवस चालणार आहे, असा प्रश्न आता विचारला जात आहे.
सरकारने हे लक्षात घेतले पाहिजे की, जर त्यांनी आपली जबाबदारी नीट पार पाडली असती, जनतेच्या मूलभूत प्रश्नांवर काम केले असते, तर आज कोणालाही रस्त्यावर उतरण्याची किंवा प्रश्न विचारण्याची गरज पडली नसती. पण जेव्हा सरकार अपयशी ठरते, तेव्हा लोकांचे लक्ष मूळ मुद्द्यांपासून भरकटवण्यासाठी धार्मिक तेढ निर्माण केली जाते किंवा विरोधकांना परकीय शक्तींचे एजंट म्हणून हिणवले जाते. हे धोरण आता जुने झाले आहे. सामान्य माणसाला आता हे समजायला लागले आहे की, देशप्रेम हे एखाद्या पक्षाच्या सर्टिफिकेटवर अवलंबून नसते.
युवकांच्या समस्या आज गंभीर वळणावर येऊन ठेपल्या आहेत. मग तो शहरातला युवक असो, गावातला शेतकरीपुत्र असो किंवा कारखान्यात राबणारा कामगार असो, सर्वांची अवस्था एकसारखीच आहे. शिक्षण महाग झाले आहे, नोकऱ्यांच्या संधी कमी होत आहेत आणि महागाईने कंबरडे मोडले आहे. यावर मार्ग काढण्याऐवजी सरकार केवळ घोषणाबाजी करण्यात धन्यता मानत आहे. त्यामुळेच तरुणांचा राजकीय पक्षांवरील विश्वास उडाला आहे. आता तरुणांना अशा नेतृत्वाची गरज आहे जे त्यांच्या हक्काचे प्रश्न मांडू शकेल. अभिजीत दीपके यांनी स्पष्ट केले आहे की, ते भविष्यात शहरी आणि ग्रामीण भागातील प्रत्येक वर्गाच्या समस्या लावून धरतील. मात्र, हा लढा कसा असेल आणि पुढील दिशा काय असेल, हे आताच घाईघाईत ठरवण्यापेक्षा ते आपल्या समर्थकांशी आणि ज्यांनी त्यांना पाठिंबा दिला आहे, त्यांच्याशी संवाद साधून ठरवणार आहेत. लोकशाहीमध्ये चर्चा आणि संवाद हाच परिवर्तनाचा मार्ग असतो आणि तो मार्ग स्वीकारूनच आता पुढची वाटचाल केली जाणार आहे.
ज्या पद्धतीने अभिजीत दीपके यांच्यावर टीका केली जाते किंवा त्यांना परदेशात राहण्यावरून लक्ष्य केले जाते, त्याचे उत्तर त्यांनी अत्यंत संयमाने दिले आहे. आज मी तुमच्या समोर भारतात बसलो आहे आणि मी हे प्रश्न इथेच विचारत आहे. माझ्यावर टीका करणे सोपे आहे, पण माझ्या प्रश्नांची उत्तरे कोणाकडे आहेत का? आज केवळ प्रश्न विचारणाऱ्यांची मुस्कटदाबी करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. तुम्ही मला पाकिस्तानी म्हणता, तुम्ही पत्रकारांना पाकिस्तानी म्हणता, तुम्ही विरोधकांना पाकिस्तानी म्हणता. मग या देशात भारतीय कोण आहे? केवळ सत्तेत असणारे आणि त्यांची तळी उचलणारेच भारतीय आहेत का? हा प्रश्न प्रत्येक भारतीयाने स्वतःला विचारला पाहिजे.
देशातील राजकीय परिस्थिती आज अत्यंत अस्थिर झाली आहे. सत्तेच्या राजकारणात सामान्यांचे प्रश्न पूर्णपणे विसरले गेले आहेत. मीडियाचा एक मोठा वर्ग आज सरकारच्या दावणीला बांधलेला दिसतो, ज्यामुळे खऱ्या बातम्या लोकांपर्यंत पोहोचत नाहीत. पण जेव्हा सोशल मीडियाच्या माध्यमातून तरुण एकत्र येतात, तेव्हा त्यांना रोखण्याचे काम केले जाते. अभिजीत दीपके यांचे हे आंदोलन केवळ एका विषयापुरते मर्यादित राहणार नाही, तर ते आगामी काळात देशातील प्रत्येक अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवणारे एक व्यासपीठ बनेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. ज्या तरुणांनी त्यांना पाठिंबा दिला आहे, त्यांचा हा लढा आता अधिक व्यापक होणार आहे. देशाच्या भविष्यासाठी आणि लोकशाहीच्या रक्षणासाठी हा आवाज अधिक बुलंद करणे गरजेचे आहे, हे आता स्पष्ट झाले आहे. शेवटी, देशाची सेवा ही केवळ घोषणांनी होत नाही, तर ती प्रश्नांची उत्तरे देऊन आणि जबाबदारी पार पाडून होत असते. आता वेळ आली आहे की सरकारने आपल्या जबाबदारीचे भान ठेवावे आणि जनतेला शांत करावे, नाहीतर हा असंतोष येणाऱ्या काळात अधिक तीव्र होईल, यात शंका नाही.