विशेष प्रतिनिधी/
देशाच्या राजकारणात सध्या आरोप-प्रत्यारोपांच्या फैरी झाडल्या जात आहेत. अशातच काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते विजय वडेट्टीवार यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वावर आणि त्यांच्या १२ वर्षांच्या कार्यकाळावर अत्यंत बोचरी टीका केली आहे. वडेट्टीवार यांनी केलेल्या विधानामुळे राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे. त्यांनी थेट देशाचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्याशी मोदींची तुलना करत, मोदी नेहरूंच्या उंचीपर्यंत पोहोचू शकत नाहीत, असे ठाम मत व्यक्त केले आहे. ही टीका केवळ राजकीय नसून, त्यामागे त्यांनी मांडलेले तर्क आता सर्वसामान्यांच्या चर्चेचा विषय ठरत आहेत.
विजय वडेट्टीवार यांनी आपली भूमिका मांडताना अत्यंत स्पष्ट शब्दांत काही प्रश्न उपस्थित केले आहेत. त्यांनी असे म्हटले की, पंतप्रधान मोदी कदाचित काळानुसार कामाची गती किंवा कार्यकाळाची वर्षे मोजण्यात नेहरूंच्या बरोबरीला येतील, पण नेहरूंच्या कामाची आणि त्यांच्या विचारांची उंची गाठणे त्यांना कधीही शक्य होणार नाही. या विधानामागचे मुख्य कारण म्हणजे देशाच्या स्वातंत्र्यानंतरची परिस्थिती. पंडित नेहरू जेव्हा सत्तेवर आले, तेव्हा देशाला नुकतेच स्वातंत्र्य मिळाले होते. गरिबी, बेरोजगारी आणि फाळणीची जखम अशा भीषण संकटांतून देशाला बाहेर काढण्याचे मोठे आव्हान नेहरूंसमोर होते. त्या काळात त्यांनी पायाभरणी करून भारताला लोकशाहीच्या मार्गावर समर्थपणे उभे केले.
आजच्या परिस्थितीशी तुलना करताना वडेट्टीवार म्हणाले की, मोदी सरकारच्या १२ वर्षांच्या कार्यकाळात देशाची स्थिती अत्यंत गंभीर झाली आहे. आज देशाकडे सर्व प्रकारची साधनसामग्री उपलब्ध आहे, तंत्रज्ञान प्रगत झाले आहे आणि जगामध्ये भारताची एक वेगळी ओळख आहे. असे असूनही, देशातील जनता महागाई, बेरोजगारी आणि वाढत्या समस्यांमुळे हैराण झाली आहे. ज्या पद्धतीचे प्रश्न आज सर्वसामान्य माणसाला भेडसावत आहेत, ते पाहता मोदी सरकार पूर्णपणे अपयशी ठरल्याचे चित्र दिसून येते.
नेहरूंच्या काळात देशाला शून्यातून विश्व निर्माण करायचे होते, तर आजच्या काळात सर्व काही हातात असूनही त्याचा फायदा सामान्य माणसाला मिळत नाही, अशी खंत वडेट्टीवार यांनी व्यक्त केली. त्यांनी आपल्या भाषेतून असा हल्ला चढवला की, मोदींच्या १२ वर्षांच्या काळात भारताच्या प्रगतीऐवजी देशाचे ‘१२ वाजले’ आहेत. हे विधान अत्यंत तिखट असून, ते थेट मोदींच्या विकासकामांच्या दाव्यांवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करते. लोकांच्या आयुष्यात समृद्धी येण्याऐवजी संकटच अधिक वाढले आहे, असे वडेट्टीवार यांचे म्हणणे आहे.
नेहरूंच्या काळात त्यांनी जे काही निर्णय घेतले, ते देशहिताला प्राधान्य देऊन घेतले होते. त्या वेळी देशाची आर्थिक स्थिती अत्यंत खालावलेली होती, तरीही शिक्षण, विज्ञान आणि औद्योगिक प्रगतीसाठी त्यांनी भक्कम पाया रचला. आज मात्र, सर्व सोयीसुविधा असूनही महागाईच्या आगीत सामान्य माणूस होरपळत आहे. बेरोजगारीचा दर वाढतो आहे आणि तरुणांच्या हाताला काम नाही. ज्याला आपण ‘अच्छे दिन’ समजून मतदान केले होते, तिथे आज दिवसेंदिवस परिस्थिती बिकट होत असल्याचे जनतेला जाणवू लागले आहे.
वडेट्टीवार यांनी त्यांच्या वक्तव्यातून हे स्पष्ट करण्याचा प्रयत्न केला की, केवळ भाषणे देऊन किंवा मोठमोठे प्रकल्प राबवून विकास होत नाही. खरा विकास तेव्हाच होतो, जेव्हा देशातील प्रत्येक नागरिकाच्या खिशात पैसा असतो आणि त्यांच्या चेहऱ्यावर हसू असते. मोदी सरकारवर टीका करताना त्यांनी असा आरोप केला की, हे सरकार फक्त शब्दांच्या खेळात रमले आहे, पण जमिनीवर मात्र सामान्य माणूस हतबल झाला आहे.
नेहरूंच्या कार्यकाळाशी तुलना करताना त्यांनी इतिहासाचा संदर्भ दिला. नेहरूंनी दिलेले संस्कार आणि लोकशाहीची मूल्ये आजही भारताला टिकवून आहेत. मोदी सरकारवर टीका करताना वडेट्टीवार यांनी जनतेच्या मनात असलेली खदखद बाहेर काढली आहे. जेव्हा एखादा नेता अशा प्रकारे भाष्य करतो, तेव्हा त्याचा अर्थ स्पष्ट असतो की, विरोधकांकडून आता मोदी सरकारला धारेवर धरले जाणार आहे.
येणाऱ्या काळात ही चर्चा अधिक तीव्र होण्याची शक्यता आहे. मोदींचे समर्थक याला विकास मानत असतील, तर वडेट्टीवार यांच्यासारख्या नेत्यांना यात देशाची अधोगती दिसते आहे. पण एक गोष्ट मात्र नक्की, वडेट्टीवार यांनी मांडलेले मुद्दे सर्वसामान्यांच्या रोजच्या जगण्याशी संबंधित आहेत. त्यामुळेच ही टीका लोकांच्या मनाचा ठाव घेणारी ठरत आहे. देशाचे १२ वाजले आहेत, हे विधान केवळ राजकीय नसून ते एका अशा नेतृत्वाच्या अपयशाचे लक्षण आहे, ज्याने जनतेला मोठी स्वप्ने दाखवली पण प्रत्यक्षात मात्र प्रश्नच निर्माण केले.
अशा प्रकारे, विजय वडेट्टीवार यांनी मोदी सरकारच्या १२ वर्षांच्या कार्यकाळाचा हिशोब विचारत त्यांना आरसा दाखवला आहे. आता या टीकेला सत्ताधारी पक्ष कसे उत्तर देतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. मात्र, सध्या तरी वडेट्टीवार यांच्या या विधानाने राजकीय वातावरण चांगलेच तापले आहे आणि सामान्य जनताही यावर विचार करताना दिसत आहे. नेहरूंनी ज्या देशाला शून्यातून उभे केले, त्या देशाची आजची दयनीय अवस्था पाहून सर्वच स्तरातून चिंता व्यक्त केली जात आहे. वडेट्टीवार यांचा हा हल्ला मोदींच्या प्रतिमेला किती धक्का देतो, हे येणारा काळच ठरवेल.