विशेष प्रतिनिधी/
महाराष्ट्राच्या राजकारणात सध्या एका अत्यंत खालच्या पातळीच्या विधानावरून मोठा गदारोळ निर्माण झाला आहे. काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते आणि विरोधी पक्षनेते विजय वडेट्टीवार यांनी विधान परिषद निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर केलेल्या एका विधानाने राजकीय वर्तुळात नवा वाद उभा केला आहे. विधान परिषदेच्या निवडणुकीत उमेदवारांनी माघार घेतल्याच्या घटनेवर प्रतिक्रिया देताना वडेट्टीवार यांनी “विधान परिषदेचे राजकारण वेश्यालाही लाजवेल असे आहे,” असे विधान केले. या एका वाक्याने संपूर्ण महाराष्ट्रातील वातावरण तापले असून, राजकीय वर्तुळासह सामाजिक क्षेत्रातूनही तीव्र संताप व्यक्त केला जात आहे. ‘विश्वमंथन’ या विधानातील असंवेदनशीलता आणि भाषेचा दर्जा यावर अत्यंत कठोर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत असून, वडेट्टीवार यांनी या विधानाबद्दल महिलांची जाहीर माफी मागावी, अशी मागणी करत आहे.
समाजात जगण्यासाठी आणि दोन वेळच्या पोटाची भूक भागवण्यासाठी जेव्हा कोणताही पर्याय उपलब्ध नसतो, तेव्हा अत्यंत हतबल होऊन काही स्त्रिया वेश्या व्यवसाय स्वीकारतात. हा त्यांचा छंद नसून ती त्यांची निव्वळ मजबुरी असते. परिस्थितीच्या रेट्यामुळे, गरिबीमुळे आणि समाजव्यवस्थेच्या दडपणामुळे या महिला या व्यवसायात ढकलल्या जातात. या महिला देहविक्री करत असल्या तरी त्यांनी कधीही आपले इमान विकलेले नसते. आपल्या उदरनिर्वाहासाठी कष्ट करणाऱ्या या महिलांच्या मजबुरीची तुलना राजकारण्यांच्या सत्तेच्या लालसेशी करणे, हे अत्यंत चुकीचे आणि निषेधार्ह आहे. वेश्या व्यवसायातील महिलांची ही हतबलता आहे, तर राजकारण्यांचा हा निव्वळ लोभ आणि सत्तेचा खेळ आहे. दोघांची तुलना करून वडेट्टीवार यांनी त्या महिलांचा मोठा अपमान केला आहे.
’विश्वमंथन’चे हे स्पष्ट मत आहे की, राजकारणी जेव्हा आपल्या चैनीसाठी, सत्तेच्या लालसेसाठी जनतेचे भविष्य आणि विश्वास विकतात, तेव्हा ते समाजाच्या नजरेत वेश्या व्यवसायात काम करणाऱ्या महिलांपेक्षाही खालच्या पातळीवरचे ठरतात. कारण, वेश्या व्यवसाय हा परिस्थितीच्या रेट्यामुळे केला जाणारा व्यवसाय आहे, तर राजकारण्यांचा भ्रष्टाचार आणि पक्षांतर हा जाणीवपूर्वक केलेला नीचपणा आहे. विजय वडेट्टीवार यांनी राजकारण्यांच्या भ्रष्ट मानसिकतेवर नक्कीच टीका करावी, आम्हालाही त्या टीकेचे समर्थन वाटते. पण त्यासाठी अशा उपमा वापरून ज्या महिला आधीच समाजाकडून दुर्लक्षित आहेत, त्यांच्या सन्मानाला ठेच पोहोचवणे हे एका जबाबदार लोकप्रतिनिधीला मुळीच शोभणारे नाही.
एका लोकप्रतिनिधीकडून अशा प्रकारच्या भाषेची अपेक्षा महाराष्ट्रातील जनता कधीच करत नाही. वडेट्टीवार यांनी वापरलेले हे शब्द लोकशाहीच्या संस्कृतीला आणि महाराष्ट्राच्या सभ्यतेला काळिमा फासणारे आहेत. तुम्ही ज्या जनतेचे प्रतिनिधित्व करता, त्या जनतेसमोर आदर्श ठेवायचे सोडून तुम्ही अशी खालच्या पातळीवरची विधाने करत असाल, तर सर्वसामान्य जनतेचा तुमच्यावर विश्वास कसा राहणार? वेश्या आपल्या परिस्थितीमुळे शरीर विकतात, पण राजकारणी आपल्या वैयक्तिक फायद्यासाठी लोकांचा विश्वास आणि जनमताचा कौल विकतात. यातील हा मोठा फरक विजय वडेट्टीवार यांनी समजून घेतला पाहिजे. एखाद्या व्यवसायाचा आधार घेऊन राजकारण्यांना दोष देणे म्हणजे एका मोठ्या महिला वर्गाचा अवमान करणे आहे.
’विश्वमंथन’च्या माध्यमातून आम्ही विजय वडेट्टीवार यांना जाब विचारत आहोत की, अशा शब्दांतून तुम्ही नक्की काय सिद्ध करू इच्छिता? जर विधान परिषदेचे राजकारण एवढे गलिच्छ झाले असेल, तर त्याचे खापर त्या व्यवसायातील महिलांवर का फोडता? भ्रष्ट राजकारण्यांच्या पापांची तुलना वेश्या व्यवसायाशी करणे हा त्या महिलांचा अपमान आहे. या विधानामुळे महिला वर्गाच्या भावना दुखावल्या गेल्या आहेत. राजकारण्यांच्या भ्रष्ट संस्कृतीला दोष देण्यासाठी तुमच्याकडे शब्द संपले आहेत का? की प्रसिद्धीच्या हव्यासामुळे अशी विधाने केली जात आहेत? वडेट्टीवार यांनी आपल्या विधानाची जबाबदारी स्वीकारून तातडीने माफी मागावी, अन्यथा ‘विश्वमंथन’ या विरोधात अधिक आक्रमक भूमिका घेईल.
राजकारण्यांचे हे पतन आता थांबले पाहिजे. शब्द हे समाजावर संस्कार करत असतात आणि अशा प्रकारची विधाने समाजाच्या नैतिकतेवर घाला घालणारी आहेत. विजय वडेट्टीवार यांनी ही आपली चूक सुधारावी आणि पुन्हा एकदा जनतेसमोर एक जबाबदार नेत्याच्या भूमिकेत यावे. महिलांच्या सन्मानाशी खेळण्याचे हे राजकारण महाराष्ट्राला अजिबात मान्य नाही. आम्ही या मागणीवर ठाम आहोत की, त्यांनी माफी मागितलीच पाहिजे. जोपर्यंत विजय वडेट्टीवार जाहीरपणे माफी मागत नाहीत, तोपर्यंत आमचा हा विरोध सुरूच राहील. लोकशाहीत टीका करण्याचे स्वातंत्र्य सर्वांना आहे, परंतु ती टीका करताना कोणाच्या तरी अस्तित्वाचा किंवा सन्मानाचा बळी देऊन नसावी. महाराष्ट्राच्या राजकीय संस्कृतीची ही पडझड थांबवण्यासाठी आता नेत्यांनीच आत्मचिंतन करण्याची वेळ आली आहे. ही बातमी केवळ वडेट्टीवार यांच्या विरोधात नसून, महिला सन्मानासाठी उभा केलेला हा एक लढा आहे. सर्वसामान्य जनता या विधानाकडे अत्यंत रागाने पाहत आहे आणि त्यांच्या भावनांचा सन्मान करणे ही वडेट्टीवार यांची नैतिक जबाबदारी आहे. लवकरच या प्रकरणावर त्यांनी आपली भूमिका स्पष्ट करून माफी न मागितल्यास ‘विश्वमंथन’ पुढील दिशा ठरवेल.