विशेष प्रतिनिधी/
मंत्री गिरीश महाजन ऑपरेशन ब्लू स्टारमधील एका कार्यक्रमात सहभागी झाल्यामुळे आणि तिथे केलेल्या वक्तव्यामुळे राज्यात मोठा राजकीय गदारोळ निर्माण झाला आहे. या घटनेने आता राजकारण चांगलेच तापले असून सत्ताधारी आणि विरोधकांमध्ये आरोप-प्रत्यारोपांच्या फैरी झाडल्या जात आहेत. अमृतसरमध्ये आयोजित करण्यात आलेल्या एका कार्यक्रमाला गिरीश महाजन उपस्थित होते. या कार्यक्रमाच्या व्यासपीठावर जनरल सिंग भिंद्रनवाले यांचा फोटो लावण्यात आला होता. याच व्यासपीठावरून बोलताना महाजन यांनी १९८४ मधील ऑपरेशन ब्लू स्टारचा उल्लेख काळा दिवस असा केला. इतकेच नाही तर या कारवाईत मारल्या गेलेल्या लोकांचा उल्लेख त्यांनी शहीद असा केला, ज्यामुळे आता सर्वत्र तीव्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत.
एका जबाबदार मंत्र्याने अशा प्रकारे वक्तव्य करणे हे देशाच्या इतिहासाचा आणि सैन्याचा अपमान करणारे असल्याचे विरोधकांचे म्हणणे आहे. काँग्रेस आणि शिवसेनेच्या ठाकरे गटाने या विधानावर जोरदार टीका केली आहे. विरोधकांच्या मते, ऑपरेशन ब्लू स्टार ही देशाची अखंडता टिकवण्यासाठी दहशतवाद्यांविरुद्ध केलेली कारवाई होती. जर ही कारवाई झाली नसती, तर देशाचे तुकडे झाले असते, असा दावा विरोधकांनी केला आहे. ऑपरेशन ब्लू स्टारमध्ये मारले गेलेले लोक हे दहशतवादी होते आणि त्यांना शहीद म्हणणे म्हणजे देशाच्या सुरक्षेसाठी बलिदान देणाऱ्या आपल्या सैनिकांचा अपमान करणे आहे, असा थेट हल्ला संजय राऊत यांनी चढवला आहे. मंत्र्यांनी केलेले हे वक्तव्य देशद्रोही असल्याचे सांगत त्यांच्यावर कारवाईची मागणी केली जात आहे. पंतप्रधानांनी आणि मुख्यमंत्र्यांनी या प्रकरणाची गंभीर दखल घेऊन महाजन यांची मंत्रिमंडळातून हकालपट्टी करावी, अशी मागणी विरोधकांनी आक्रमकपणे लावून धरली आहे.
दुसरीकडे भारतीय जनता पक्षाने या वादावर सावध भूमिका घेतली आहे. भाजपच्या प्रवक्त्यांनी स्पष्ट केले की गिरीश महाजन यांच्या वक्तव्याचा चुकीचा अर्थ काढला जात आहे आणि त्याचा विपर्यास केला जात आहे. त्यांचा रोख ऑपरेशन ब्लू स्टारवर नसून १९८४ च्या शीख दंगलीत मारल्या गेलेल्या निष्पाप लोकांच्या हत्याकांडावर होता, असे पक्षाने म्हटले आहे. महाजन यांनी ज्या संदर्भात ते वाक्य वापरले, तो संदर्भ पूर्णपणे वेगळा होता, असे भाजपचे म्हणणे आहे. अमृतसरमधील हा कार्यक्रम दमदमी टक्सालचा होता, जिथे धार्मिक नेते उपस्थित होते. या कार्यक्रमात गिरीश महाजन कशासाठी गेले, असा सवाल काँग्रेसने उपस्थित केला असून, हा प्रकार केवळ मतांच्या राजकारणासाठी चाललेला खेळ असल्याचे म्हटले आहे.
गेल्या काही दिवसांपासून महाराष्ट्राच्या राजकारणात हे प्रकरण केंद्रस्थानी आले आहे. गिरीश महाजन हे राज्याचे ज्येष्ठ मंत्री आहेत आणि त्यांच्यासारख्या नेत्याने अशा संवेदनशील विषयावर बोलताना काळजी घ्यायला हवी होती, अशी चर्चा सर्वसामान्यांमध्ये रंगली आहे. ऑपरेशन ब्लू स्टार ही देशाच्या इतिहासातील एक अत्यंत महत्त्वाची घटना आहे आणि त्याबद्दल प्रत्येकाचे आपापले दृष्टिकोन असू शकतात, परंतु अधिकृत पदावर बसलेल्या व्यक्तीकडून जेव्हा असे विधान येते, तेव्हा त्याचा परिणाम मोठ्या प्रमाणावर होतो. हे प्रकरण केवळ एका वक्तव्यापुरते मर्यादित राहिलेले नाही, तर त्याचे पडसाद संपूर्ण राज्यात उमटत आहेत. विरोधकांनी या मुद्द्यावरून सरकारला घेरण्याचा प्रयत्न सुरू केला आहे, तर सत्ताधारी पक्षाने आपल्या मंत्र्यांची पाठराखण केली आहे.
येणाऱ्या काही महिन्यांत पंजाबमध्ये विधानसभा निवडणुका होणार आहेत, त्यामुळे या घडामोडींकडे राजकीय दृष्टिकोनातूनही पाहिले जात आहे. अशा प्रकारच्या वक्तव्यांचा निवडणुकीवर काय परिणाम होईल, यावर राजकीय विश्लेषक आपली मते मांडत आहेत. एखादी घटना किंवा विधान जेव्हा वादाच्या भोवऱ्यात सापडते, तेव्हा त्याचा फायदा कोणाला आणि तोटा कोणाला होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे असते. गिरीश महाजन यांच्या या वक्तव्याने आता भाजपची कोंडी झाली आहे की नाही, हे आगामी काळात स्पष्ट होईलच, परंतु या वादाने पुन्हा एकदा ऑपरेशन ब्लू स्टारच्या इतिहासावर चर्चा सुरू झाली आहे. सामान्य जनतेला मात्र हा सगळा प्रकार गोंधळात टाकणारा वाटत आहे. एका बाजूला देशाची सुरक्षा आणि दुसऱ्या बाजूला मतांचे राजकारण या वादात सर्वसामान्य नागरिक मात्र भरडला जात आहे.
राजकीय नेत्यांनी आपली विधाने करताना देशाच्या भावनांचा विचार करणे गरजेचे असते. शब्द हे शस्त्र असतात आणि त्यांचा वापर योग्य वेळी आणि योग्य ठिकाणीच व्हायला हवा. गिरीश महाजन यांच्या वक्तव्यामुळे आता राज्यातील वातावरण चांगलेच तापले आहे आणि हे प्रकरण लवकर शांत होण्याची चिन्हे दिसत नाहीत. विरोधकांनी यावरून आंदोलनाचा इशारा दिला आहे, तर भाजप आता हा वाद मोडून काढण्यासाठी काय पावले उचलते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. देशाच्या सुरक्षेशी संबंधित असलेल्या विषयावर राजकारण करणे चुकीचे आहे, असे मत अनेक नागरिक व्यक्त करत आहेत. महाजन यांना आता या वादावर काय स्पष्टीकरण द्यावे लागते किंवा ते आपली भूमिका कशी स्पष्ट करतात, हे येणारा काळच ठरवेल. या सर्व घडामोडींतून एक गोष्ट मात्र स्पष्ट होते की, इतिहासातील घटनांवर भाष्य करताना राजकीय नेत्यांना अधिक सावधानता बाळगण्याची गरज आहे, अन्यथा अशा प्रकारचे वाद निर्माण होतच राहतील आणि त्याचे परिणाम सर्वांनाच भोगावे लागतील. आता यावर अंतिम निर्णय काय होतो आणि हे प्रकरण पुढे कोणत्या वळणावर जाते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. राजकारणातील आरोप-प्रत्यारोपांच्या या खेळातून नक्की काय साध्य होते, हे काळच सांगेल.