दिल्लीच्या जंतरमंतरवर आंदोलक विद्यार्थ्यांवर पोलिसांचा लाठीचार्ज; सदाभाऊ खोतांच्या ‘आतंकवादी’ विधानामुळे महाराष्ट्रातील तरुणांचा संताप अनावर
विशेष प्रतिनिधी/विश्वमंथन
दिल्लीतील जंतरमंतरवर गेल्या अनेक दिवसांपासून न्याय मिळण्यासाठी सुरू असलेल्या विद्यार्थी आणि आंदोलकांच्या आंदोलनावरून आता राजकारण चांगलेच तापले आहे. काल या आंदोलकांवर पोलिसांनी केलेल्या लाठीचार्ज आणि अश्रूधुराच्या नळकांड्या फोडण्याच्या कारवाईमुळे वातावरण अत्यंत तणावपूर्ण बनले आहे, तर दुसरीकडे शेतकरी नेते सदाभाऊ खोत यांनी या आंदोलकांचा उल्लेख ‘आतंकवादी’ असा केल्यामुळे महाराष्ट्रातून गेलेल्या तरुण व आंदोलकांमध्ये प्रचंड संताप उसळला आहे. एका बाजूला हक्कासाठी लढणारे तरुण आणि दुसऱ्या बाजूला नेत्यांची वादग्रस्त विधाने यामुळे दिल्लीपासून गल्लीपर्यंत या आंदोलनाची जोरदार चर्चा सुरू झाली आहे.
दिल्लीच्या जंतरमंतरवर विविध मागण्यांसाठी विद्यार्थ्यांचे आणि कार्यकर्त्यांचे उपोषण व आंदोलन गेल्या अनेक दिवसांपासून अत्यंत शांततेत सुरू आहे. आंदोलनाच्या ठिकाणी महात्मा गांधींचा फोटो लावून पूर्णपणे अहिंसेच्या मार्गाने हे आंदोलन पुढे नेले जात असल्याचा दावा आंदोलक करत आहेत. परंतु, काल अचानक प्रशासनाकडून या आंदोलकांवर कठोर पावले उचलण्यात आली. आंदोलकांना रोखण्यासाठी पोलिसांनी जंतरमंतरकडे जाणारे सर्व रस्ते बॅरिकेट्स लावून पूर्णपणे बंद केले आणि लोकांना एका जागेवर कोंडून ठेवल्यासारखी परिस्थिती निर्माण केली. त्यानंतर पोलिसांनी आंदोलकांवर लाठीचार्ज केला आणि अश्रूधुराच्या नळकांड्या फोडल्या. या कारवाईमध्ये अनेक विद्यार्थी आणि लहान मुलींनाही गंभीर दुखापती झाल्या असून, डोळ्यांत धूर गेल्यामुळे चोहोबाजूंनी एकच हाहाकार उडाला होता. इंडिया-पाकिस्तान बॉर्डरवर युद्ध सुरू असल्यासारखे वातावरण पोलिसांनी निर्माण केले होते, असा गंभीर आरोप संतप्त आंदोलक तरुणांनी केला आहे.
या सर्व घडामोडी घडत असतानाच, शेतकरी नेते सदाभाऊ खोत यांनी या आंदोलकांवर अतिशय गंभीर टीका केली. आंदोलनात सहभागी झालेले लोक हे ‘आतंकवादी’ असून अशा आतंकवाद्यांना सरकारने योग्य त्या पद्धतीने उत्तर द्यायला हवे, असे वादग्रस्त वक्तव्य सदाभाऊ खोत यांनी केले. त्यांच्या या वक्तव्यामुळे महाराष्ट्रातून आंदोलनात सहभागी होण्यासाठी गेलेल्या तरुण वर्गाच्या भावना तीव्र शब्दांत दुखावल्या गेल्या आहेत. सदाभाऊंच्या या विधानावर महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांनी अत्यंत आक्रमक शब्दांत आपला निषेध नोंदवला आहे.
महाराष्ट्रातून आलेल्या एका संतप्त तरुण आंदोलकाने सदाभाऊ खोत यांच्या भूमिकेचा कडाडून विरोध केला आहे. तो म्हणाला की, आम्ही गेल्या अनेक दिवसांपासून या आंदोलनात सहभागी आहोत, स्टेजवर महात्मा गांधींचा फोटो आहे आणि आम्ही पूर्णपणे शांततेच्या मार्गाने आमचा लढा देत आहोत. असे असताना आम्हाला ‘आतंकवादी’ कसे काय म्हटले जाऊ शकते? देशाच्या बॉर्डरवर शत्रू देशांचे आक्रमण होत असताना किंवा पुलवामा हल्ल्यासारख्या घटना घडत असताना तिथे दहशतवादी पकडता येत नाहीत आणि स्वतःच्या हक्कासाठी शांततेत आंदोलन करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना जर तुम्ही आतंकवादी म्हणत असाल, तर हे अत्यंत लाजीरवाणे आहे. पूर्वी शेतकरी आंदोलनांमध्ये लाखो लोकांची गर्दी जमवणारे नेते आज सत्तेसाठी आणि मंत्रीपदासाठी अशी भाषा वापरत आहेत, असा घणाघाती आरोपही यावेळी करण्यात आला.
तरोण्यांनी पुढे असेही म्हटले की, आमच्या हातात कोणत्याही प्रकारच्या बंदुका किंवा शस्त्रे नाहीत. आम्ही केवळ आमच्या भविष्यासाठी आणि न्याय मिळवण्यासाठी रस्त्यावर उतरलो आहोत. परंतु, शांततापूर्ण मार्गाने संसदेच्या दिशेने मार्च काढणाऱ्या आमच्या लहान-लहान मुलांवर आणि बारा वर्षांच्या मुलींवर पोलिसांनी अमानुष लाठीचार्ज केला, त्यांचे कपडे फाटेपर्यंत त्यांना मारहाण केली. महिला आणि लहान मुले असा कोणताही मुलाहिजा न ठेवता पोलिसांनी केलेली ही कारवाई अत्यंत निंदनीय आहे. जर आमच्या हक्कासाठी भांडणे हा आतंकवाद असेल, तर अशा प्रकारच्या टीकेला आम्ही अजिबात जुमानणार नाही. सदाभाऊ खोत यांनी यापूर्वी शेतकऱ्यांच्या हिूतासाठी काम केले होते, परंतु आज ते सत्तेपुढे झुकले असून त्यांनी घेतलेली ही भूमिका महाराष्ट्रातील जनता कधीही सहन करणार नाही, असा इशारा आंदोलकांनी दिला आहे.
आंदोलक विद्यार्थ्यांनी अत्यंत आक्रमक भाषेत असाही सवाल केला आहे की, जर आम्हाला आतंकवादी ठरवण्याचा प्रयत्न होत असेल, तर या देशात सर्वसामान्यांना जगण्याचा आणि बोलण्याचा अधिकार उरलेला नाही का? सदाभाऊंनी केलेल्या अशा बेजबाबदार विधानामुळे संपूर्ण महाराष्ट्रातील तरुण वर्गात त्यांच्याबद्दल प्रचंड संताप निर्माण झाला आहे. जो नेता कधीकाळी शेतकऱ्यांच्या आणि सर्वसामान्यांच्या पाठीशी उभा राहत होता, आज त्याच नेत्याने आंदोलक मुलांना आतंकवादी संबोधणे म्हणजे शेतकऱ्यांच्या पाठीत खंजीर खुपसण्यासारखे आहे, अशा शब्दांत तरुणांनी संताप व्यक्त केला. महाराष्ट्रातला युवक अशा पद्धतीची भाषा कधीही सहन करणार नाही आणि सदाभाऊंनी जर तातडीने आपले हे शब्द मागे घेतले नाहीत, तर त्यांना महाराष्ट्रात फिरू दिले जाणार नाही, असा इशाराही आंदोलक विद्यार्थ्यांनी दिला आहे.
या संपूर्ण प्रकरणामुळे दिल्लीतील जंतरमंतरवरील आंदोलनाला आता एक नवे आणि तीव्र रूप मिळाले आहे. एका बाजूला पोलिसी बळाचा वापर करून आवाज दाबण्याचा प्रयत्न होत असल्याचा आरोप आंदोलक करत आहेत, तर दुसरीकडे राजकीय नेत्यांच्या अशा वक्तव्यांमुळे आंदोलक अधिकच आक्रमक झाले आहेत. विद्यार्थ्यांच्या या न्याय्य हक्काच्या लढ्याला दाबण्यासाठी चाललेले प्रयत्न आणि नेत्यांची वादग्रस्त विधाने यामुळे आगामी काळात हा वाद आणखी पेटण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे. सर्वसामान्य नागरिकांचे लक्ष आता या संपूर्ण प्रकरणाकडे लागले असून, सरकार यावर काय भूमिका घेणार आणि आंदोलकांच्या मागण्यांबाबत काय निर्णय होणार, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे
