दिल्लीत विद्यार्थ्यांचा महाएल्गार: नीट पेपरफुटीविरुद्ध संसदेवर धडकलेल्या मोर्च्यावर पोलिसांचा लाठीचार्ज; विद्यार्थी आंदोलनावर ठाम!
नवी दिल्ली/विश्वमंथन
देशाची राजधानी दिल्लीमध्ये सध्या एका अतिशय ज्वलंत आणि गंभीर मुद्यावरून राजकीय आणि सामाजिक वातावरण पूर्णपणे ढवळून निघाले आहे. नीट परीक्षेच्या पेपरफुटीच्या घोटाळ्याविरोधात आणि केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या तातडीच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी देशभरातून आलेले शेकडो तरुण-तरुणी थेट संसदेच्या दिशेने धडकले. संसदेचे अधिवेशन सुरू असताना पहिल्याच दिवशी काढण्यात आलेल्या या महामोर्च्यामुळे संपूर्ण दिल्ली हादरली. मात्र, लोकशाहीच्या मार्गाने चाललेल्या या शांततापूर्ण आंदोलनाला चोहोबाजूने रोखण्यासाठी सुरक्षा यंत्रणा आणि दिल्ली पोलिसांनी ज्या प्रकारे बळाचा वापर केला, त्यामुळे मोठा संघर्ष आणि तणाव निर्माण झाला. आंदोलकांना पांगवण्याच्या नावाखाली पोलिसांनी निर्दयपणे लाठीचार्ज केला आणि अश्रुधुराच्या नळकांड्या फोडल्या. या अमानुष कारवाईमुळे अनेक विद्यार्थ्यांची डोकी फुटली आणि वातावरण अधिकच तापले. परंतु, या भीषण दडपशाहीनंतरही आंदोलक विद्यार्थी मागे हटलेले नाहीत; जोपर्यंत सरकार या गंभीर प्रकरणावर ठोस उत्तर देत नाही आणि न्याय देत नाही, तोपर्यंत आमचे आंदोलन असेच सुरूच राहील, असा अत्यंत आक्रमक आणि ठाम पवित्रा विद्यार्थ्यांनी घेतला आहे.
सकाळच्या सुमारास जंतरमंतर मैदानावरून या ऐतिहासिक मोर्चाची सुरुवात झाली. केंद्रीय शिक्षण मंत्र्यांच्या राजीनाम्याची घोषणा करा, या एकमेव मागणीसाठी शेकडो आंदोलक संसदेच्या रोखाने मार्गक्रमण करत असतानाच पोलीस आणि आंदोलक आमनेसामने आले. प्रशासनाने सुरक्षेचा अतिशय कडेकोट बंदोबस्त करत आंदोलकांना वाटेतच रोखण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, देशभरातून आलेल्या विद्यार्थ्यांची प्रचंड संख्या आणि त्यांचा पेटलेला रोष यामुळे त्यांनी पोलिसांचे बॅरिकेटिंग लीलया तोडून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. त्यानंतर परिस्थिती पूर्णपणे हाताबाहेर गेली आणि पोलिसांनी आंदोलकांवर क्रूरपणे लाठीचार्ज सुरू केला. काही ठिकाणी पोलिसांनी एकेका आंदोलक तरुणाला अक्षरशः वेढून बेदम मारहाण केल्याचे थरारक दृश्य समोर आले. विद्यार्थ्यांच्या या न्याय्य लढ्याला पाठिंबा देण्यासाठी आणि त्यांना सुरक्षा देण्यासाठी विविध क्षेत्रांतील नागरिक व नेते एकत्र आले होते.
या संपूर्ण कारवाईदरम्यान अत्यंत संतापजनक, मन हेलावून टाकणारी आणि धक्कादायक दृश्ये समोर आली, ज्याने यंत्रणेच्या कार्यपद्धतीवर मोठे प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. विद्यार्थी अत्यंत शांततेत आणि संयमाने आपले आंदोलन करत आहेत, मात्र पोलीस आणि सरकार जाणूनबुजून या ठिकाणी आतंक माजवत आहेत! असा अत्यंत गंभीर, संतापजनक आरोप. गीतांजली आंगमो यांनी केला. विशेष म्हणजे, प्रसिद्ध पर्यावरणतज्ज्ञ सोनम वांगचूक यांच्या पत्नी गीतांजली आंगमो आणि युवा नेते अभिजीत दिपके यांच्या नेतृत्वात हा मोर्चा जेव्हा पुढे जात होता, तेव्हा पोलिसांनी अत्यंत उद्धट, असभ्य आणि हिंसक वर्तन केले. गीतांजली आंगमो यांच्यावर पोलिसांनी अत्यंत निर्लज्जपणे लाठीचार्ज करण्याचा प्रयत्न केला. एका अरेरावी करणाऱ्या वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्याने त्यांचे केस पकडून त्यांना हिसडा देत खाली ओढण्याचा आणि टेम्पोवरून खाली उतरवण्याचा अत्यंत निंदनीय प्रयत्न केला, असा सनसनाटी आणि गंभीर आरोप अभिजीत दिपके यांनी मीडियासमोर केला आहे. आम्ही अत्यंत शांतपणे खाली बसून निदर्शने करत होतो आणि पोलिसांना वारंवार हात जोडून विनंती करत होतो, तरीही पोलीस काहीही ऐकण्याच्या मनस्थितीत नव्हते. उलट, ‘आता तुमची सगळ्यांचीच मस्ती जिरवतो, बघाच तुम्ही काय करतो ते!’ अशी अत्यंत अरेरावीची आणि धमकावणारी भाषा खाकी वर्दीतील अधिकारी वापरत होते, असा पर्दाफाश यावेळी करण्यात आला. एवढेच नव्हे तर, पंधरापेक्षा जास्त निष्पाप मुलींवर पुरुष पोलीस अधिकाऱ्यांनी लाठीमार केल्याचा अत्यंत लाजीरवाणा आणि गंभीर आरोपही करण्यात आला आहे. एकीकडे विद्यार्थ्यांचे हे आंदोलन पूर्णपणे शांततेत सुरू असताना, दुसरीकडे दुपारनंतर प्रशासनाने बळाचा वापर करून जंतरमंतर मैदान बळजबरीने रिकामे करण्याचा प्रयत्न केला आणि तिथेही अनेक आंदोलकांना उचलून बाहेर फेकण्यात आले.
पोलिसांच्या या अतोनात बंदोबस्ताला आणि सुरक्षा यंत्रणांना हुलकावणी देत आंदोलकांनी टप्प्याटप्प्याने वेगवेगळ्या मार्गांचा अवलंब करत संसदेच्या परिसराच्या दिशेने कूच केली. केरळ भवन आणि आकाशवाणी कार्यालयाजवळ पोलिसांनी पुन्हा एकदा लोखंडी बॅरिकेटिंग उभे करून रस्ते पूर्णपणे जाम केले. अभिजीत दिपके आणि गीतांजली आंगमो ज्या ट्रकमध्ये बसून या मोर्च्याचे नेतृत्व करत होत्या, त्या ट्रकला पोलिसांनी रस्त्यातच अडवले आणि आंदोलकांना पुढे जाण्यापासून रोखण्यासाठी त्या ट्रकची हवा देखील सोडून दिली. पोलिसांच्या या हीन कृतीमुळे आंदोलकांचा संताप आणखीनच अनावर झाला. परंतु, या सर्व प्रकारानंतरही एकही विद्यार्थी तिथून हलला नाही आणि ते थेट रस्त्यावरच ठिय्या मांडून बसले. आमची कोणतीही मोठी किंवा अशक्य मागण्या नाहीत, आम्हाला फक्त या देशाच्या आणि आमच्या भविष्याशी जोडलेल्या या गंभीर विषयावर सरकारशी खुली चर्चा हवी आहे, असे आंदोलकांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले. देशाच्या एज्युकेशन पॉलिसीमध्ये खूप मोठे दोष आणि प्रश्न आहेत, शिक्षणाशी संबंधित लाखो विद्यार्थ्यांच्या भवितव्याचे गंभीर विषय आहेत, परंतु केंद्र सरकार आणि प्रशासन यावर कसलीही चर्चा करायला अजिबात तयार नाही. चर्चेच्या माध्यमातून मार्ग काढण्याऐवजी थेट विद्यार्थ्यांवर आणि आंदोलकांवर लाठीफेक करणे हाच सरकारचा एकमेव अजेंडा बनला आहे, असा घणाघाती आरोप यावेळी करण्यात आला.
या सगळ्या देशव्यापी घडामोडींवर आता राजकीय वर्तुळातूनही अत्यंत तीव्र आणि महत्त्वपूर्ण प्रतिक्रिया उमटू लागल्या आहेत. विशेष म्हणजे, सत्ताधारी राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीतील आणि महायुतीमधील मित्रपक्ष असलेल्या शिंदे शिवसेनेने देखील या क्रूर लाठीचार्जवर उघडपणे तीव्र नाराजी आणि आक्षेप नोंदवला आहे. विद्यार्थ्यांवर अशा प्रकारे रस्त्यावर उतरून लाठीचार्ज करायलाच नको होता, अशी स्पष्ट प्रतिक्रिया मंत्री संजय शिरसाठ यांनी दिली आहे. लोकशाहीत आंदोलन दडपून टाकणे हा केंद्र शासनाचा किंवा कोणत्याही लोकशाही सरकारचा भाग असू नये आणि पोलिसांनी केलेली ही कारवाई पूर्णपणे चुकीची आहे, असे म्हणत त्यांनी या लाठीचार्जचे समर्थन करणार नाही हे स्पष्ट केले. संसदेवर मोर्चा काढण्याचा इशारा कॉकरोच जनता पार्टीसह विविध विद्यार्थी संघटनांनी आधीच दिला होता, त्यामुळे संसदेच्या सर्वच गेटवर आधीपासूनच बंदूकधारी क्यूआरटी फोर्स आणि कडेकोट सुरक्षा दल तैनात करण्यात आले होते.
दरम्यान, या संपूर्ण राजकीय आणि सामाजिक तणावावर भाष्य करताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी म्हटले आहे की, जेव्हा तथ्य आणि तर्क मजबूत असतात, तेव्हा तिथे तुफानाला कधीही जागा नसते. शांतचित्ताने आणि संयमाने देखील आपला आवाज अत्यंत मजबूत पद्धतीने बुलंद केला जाऊ शकतो, असा संदेश त्यांनी देशवासीयांना दिला. मात्र, दुसरीकडे प्रत्यक्ष दिल्लीच्या रस्त्यावर रक्ताच्या थारोळ्यात उतरलेल्या विद्यार्थ्यांची, तरुणींची आणि आंदोलकांची बाजू आणि वास्तव पूर्णपणे वेगळे आणि वेदनादायी आहे. देशभरातून आलेले हताश विद्यार्थी, विविध राजकीय पक्षांचे जबाबदार नेते तसेच चित्रपटसृष्टीतील अभिनेते प्रकाश राज यांच्यासह अनेक मान्यवर या आंदोलनात प्रत्यक्ष सहभागी झाले होते. जंतरमंतर मैदानापासून काही अंतरावरच हा मोर्चा रोखण्याचा आणि दडपण्याचा पोलिसांकडून अतोनात प्रयत्न करण्यात आला, तरीही विद्यार्थ्यांचा हा जिद्दी लढा कुठेही थांबलेला नाही.
पोलिसांच्या या नको असलेली दडपशाही आणि निर्घृण लाठीचार्जमुळे विद्यार्थ्यांच्या मनातील असंतोष आता काठावरून ओвяंडून वाहत आहे. अनेक निष्पाप विद्यार्थ्यांची डोकी फुटली आहेत, तरुणींवर आणि महिला आंदोलकांवर पोलिसांनी केलेल्या लाठीमाारामुळे देशभरातून या अमानुष घटनेचा तीव्र निषेध व्यक्त होत आहे. जोपर्यंत केंद्र सरकार विद्यार्थ्यांच्या या जायज मागण्या मान्य करत नाही आणि या संपूर्ण पेपरफुटी प्रकरणावर संसदेत किंवा उच्च पातळीवर चर्चेची पायरी चोखत नाही, तोपर्यंत आम्ही इथून तिळमात्र हलणार नाही, असा ठाम आणि अंतिम निश्चय आंदोलक विद्यार्थ्यांनी केला आहे. अत्यंत शांततेच्या मार्गाने सुरू असलेल्या या विद्यार्थी आंदोलनावर प्रशासनाकडून झालेली ही दडपशाही आणि लाटेची कारवाई थेट लोकशाही मूल्यांच्या आणि संविधानाच्या विरोधात असल्याचे सर्वसामान्य जनतेतून बोलले जात असून, येत्या काळात हा वाद आणखी अधिक तीव्रतेने पेटण्याची दाट शक्यता वर्तवली जात आहे.
https://vishwamanthan.com/
