विशेष प्रतिनिधी/
देशातील तरुणाई आता केवळ सोशल मीडियावर मनोरंजन करणारी पिढी राहिलेली नाही, तर ती आपल्या हक्कांसाठी आवाज उठवणारी ताकद बनत चालली आहे. मोबाईलच्या स्क्रीनवर सुरू झालेली चर्चा आता रस्त्यावरच्या प्रश्नांपर्यंत पोहोचली आहे. बेरोजगारी, वाढती महागाई, शिक्षणानंतरही न मिळणारे काम आणि सतत मिळणारी आश्वासने यामुळे तरुणांच्या मनात मोठी नाराजी निर्माण होताना दिसत आहे. ही नाराजी आता सोशल मीडियाच्या माध्यमातून उघडपणे व्यक्त होत आहे.
अनेक तरुण वेगवेगळ्या नावांनी आणि मोहिमांद्वारे सरकारला थेट प्रश्न विचारत आहेत. “कॉकरोच जनता पार्टी” सारख्या नावांचा वापर करून सोशल मीडियावर सुरू असलेली चर्चा ही फक्त विनोद किंवा ट्रेंड नसून, ती आजच्या तरुणांच्या मनातील अस्वस्थतेचे चित्र मानले जात आहे. हजारो युवक आता एकत्र येऊन रोजगार, शिक्षण आणि भवितव्य यावर उघडपणे बोलत आहेत.
देशातील मोठ्या शहरांपासून ग्रामीण भागापर्यंत अनेक सुशिक्षित युवक नोकरीच्या शोधात फिरताना दिसत आहेत. पदवी, डिप्लोमा किंवा इतर शिक्षण पूर्ण करूनही हाताला काम मिळत नसल्याने अनेकांच्या मनात असुरक्षिततेची भावना वाढत आहे. काही ठिकाणी खासगी कंपन्यांमध्ये कमी पगारावर काम करावे लागत आहे, तर काही युवक स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीत अनेक वर्षे घालवत आहेत. मात्र त्यानंतरही स्थिर रोजगार मिळत नसल्याची खंत तरुणांमध्ये आहे.
सोशल मीडियावर व्हायरल होणाऱ्या पोस्ट, व्हिडिओ आणि चर्चांमधून हीच भावना स्पष्टपणे दिसून येत आहे. “आम्हाला योजना नकोत, रोजगार हवा”, “शिक्षण घेतलं पण काम कुठे?” अशा प्रतिक्रिया मोठ्या प्रमाणात समोर येत आहेत. काही तरुण सरकारच्या धोरणांवर प्रश्न उपस्थित करत आहेत, तर काही विरोधी पक्षांनाही जबाबदार धरत आहेत.
राजकीय विश्लेषकांच्या मते, आजचा तरुण आधीपेक्षा अधिक जागरूक झाला आहे. इंटरनेट आणि सोशल मीडियामुळे त्याच्याकडे माहितीची कमतरता राहिलेली नाही. देशात काय सुरू आहे, कोणती आश्वासने दिली गेली आणि प्रत्यक्षात काय झाले, याचा अभ्यास तरुण स्वतः करत आहेत. त्यामुळे केवळ भाषणे किंवा मोठ्या घोषणा करून त्यांना समाधानी ठेवणे आता कठीण झाले आहे.
ग्रामीण भागातही परिस्थिती फार वेगळी नाही. शेतकरी कुटुंबातील अनेक युवक शिक्षण पूर्ण करून शहरांकडे जात आहेत. मात्र शहरातही रोजगाराची हमी नसल्याने त्यांची निराशा वाढत आहे. दुसरीकडे, शेतीतील वाढते खर्च, कमी उत्पन्न आणि अस्थिर बाजारपेठ यामुळे ग्रामीण भागातील कुटुंबांवर आर्थिक ताण वाढत आहे. अशा परिस्थितीत “भविष्य काय?” हा प्रश्न अनेक घरांमध्ये विचारला जात आहे.
तरुणांमध्ये वाढणारा हा रोष केवळ आर्थिक प्रश्नांपुरता मर्यादित नसून, तो आत्मसन्मानाशीही जोडला जात आहे. अनेक युवकांचे म्हणणे आहे की, शिक्षण घेऊनही जर योग्य काम मिळत नसेल, तर मेहनतीचे मोल काय? काही युवक सरकारच्या विविध योजनांवरही प्रश्न उपस्थित करत आहेत. त्यांचे म्हणणे आहे की, तात्पुरत्या आर्थिक मदतीपेक्षा कायमस्वरूपी रोजगाराच्या संधी निर्माण करणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
राजकीय स्तरावरही या विषयावर चर्चा वाढताना दिसत आहे. सत्ताधारी पक्ष आपल्या योजनांची माहिती देत आहे, तर विरोधक बेरोजगारी आणि महागाईच्या मुद्द्यावर सरकारला घेरण्याचा प्रयत्न करत आहेत. मात्र सामान्य तरुणांच्या दृष्टीने आता केवळ आरोप-प्रत्यारोप पुरेसे राहिलेले नाहीत. त्यांना प्रत्यक्ष बदल हवा आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, सोशल मीडिया हा आता फक्त संवादाचे साधन राहिलेला नाही, तर तो जनमत तयार करणारे मोठे व्यासपीठ बनला आहे. काही वर्षांपूर्वी जे प्रश्न स्थानिक पातळीवर मर्यादित राहत होते, ते आता काही मिनिटांत देशभर पोहोचत आहेत. एका पोस्टवर लाखो प्रतिक्रिया येत आहेत आणि अनेक युवक एकाच विषयावर एकत्र येत आहेत.
यामुळेच राजकीय पक्षांसाठीही सोशल मीडिया मोठे आव्हान बनत आहे. कारण आजचा युवक थेट प्रश्न विचारत आहे. रोजगार किती निर्माण झाले? शिक्षणानंतर संधी कुठे आहेत? महागाई कमी का होत नाही? अशा प्रश्नांची उत्तरे आता तरुणांना हवी आहेत.
काही सामाजिक कार्यकर्त्यांचे मत आहे की, सरकारने तरुणांच्या भावना समजून घेतल्या पाहिजेत. रोजगार निर्मिती, कौशल्य प्रशिक्षण, उद्योगांना चालना आणि ग्रामीण भागातील विकास यावर अधिक लक्ष देण्याची गरज आहे. फक्त निवडणुकांपूर्वी घोषणा करून परिस्थिती बदलणार नाही, असेही अनेकांचे मत आहे.
दरम्यान, सोशल मीडियावर सुरू असलेल्या या चर्चेमुळे प्रशासन आणि राजकीय पक्षही सावध झाले आहेत. कारण आगामी काळात तरुण मतदारांची भूमिका निर्णायक ठरू शकते. देशातील सर्वात मोठा मतदार वर्ग म्हणून तरुणांकडे पाहिले जाते. त्यामुळे त्यांच्या भावना दुर्लक्षित करणे कोणत्याही पक्षाला परवडणारे नाही.
लोकशाहीमध्ये जनतेचा आवाज महत्त्वाचा मानला जातो. आजचा तरुण हाच आवाज सोशल मीडियाच्या माध्यमातून अधिक ताकदीने मांडताना दिसत आहे. रोजगार, शिक्षण, महागाई आणि भविष्याच्या प्रश्नांवर आता तरुण शांत बसणार नसल्याचे चित्र निर्माण झाले आहे.
देशातील परिस्थिती बदलण्यासाठी केवळ घोषणांपेक्षा प्रत्यक्ष कृतीची गरज असल्याची भावना तरुणांमध्ये वाढत आहे. सरकार आणि विरोधक या दोघांनीही सामान्य नागरिकांच्या प्रश्नांकडे गांभीर्याने पाहिले नाही, तर ही नाराजी आणखी वाढू शकते, अशी चर्चा राजकीय वर्तुळात सुरू आहे.
सध्या सोशल मीडियावर सुरू असलेली ही डिजिटल चळवळ पुढील काळात कोणते रूप घेते, याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे. मात्र एक गोष्ट स्पष्ट दिसत आहे की, आजची तरुण पिढी आता आपल्या हक्कांसाठी आवाज उठवायला तयार झाली आहे आणि हा आवाज दुर्लक्षित करणे कोणालाही सोपे जाणार नाही.
