मुंबई/विशेष प्रतिनिधी
मुंबईच्या पायधुनी भागात एकाच कुटुंबातील चौघांच्या मृत्यूने संपूर्ण महाराष्ट्र हादरला होता. सुरुवातीला कलिंगड खाल्ल्याने किंवा बिर्याणीतून झालेल्या विषबाधेमुळे (Food Poisoning) हा मृत्यू झाल्याचा प्राथमिक अंदाज व्यक्त केला जात होता. मात्र, तब्बल ११ दिवसांच्या सखोल तपासानंतर या प्रकरणाला अत्यंत धक्कादायक वळण मिळाले आहे. या कुटुंबाचा मृत्यू कलिंगडामुळे नसून, त्यांच्या शरीरात उंदीर मारण्याचे औषध गेल्यामुळे झाल्याचे वैद्यकीय अहवालातून स्पष्ट झाले आहे.
नेमकी घटना काय होती?
२५ एप्रिलच्या रात्री पायधुनी येथील अब्दुल्ला डोकाडिया यांच्या कुटुंबाने नातेवाईकांसोबत मिळून रात्रीचे जेवण केले होते. जेवणामध्ये बिर्याणीचा बेत होता. जेवणानंतर सर्वजण आपापल्या घरी गेले. रात्री साधारण १ ते १:३० च्या सुमारास डोकाडिया कुटुंबाने घरी आणलेले कलिंगड कापून खाल्ले. त्यानंतर पहाटे ५:३० ते ६ च्या दरम्यान कुटुंबातील सदस्यांना उलट्या आणि जुलाबाचा प्रचंड त्रास होऊ लागला. प्रकृती खालावल्याने त्यांना तातडीने मुंबईच्या जे.जे. रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. मात्र, दुर्दैवाने उपचारादरम्यान अब्दुल्ला डोकाडिया, त्यांची पत्नी नसरीन आणि दोन मुली आयशा व जैनब या चौघांचाही मृत्यू झाला.
कलिंगड खाण्याबाबत पसरली होती भीती
या घटनेनंतर सर्वत्र एकच खळबळ माजली होती. कलिंगडातून विषबाधा झाल्याची बातमी वाऱ्यासारखी पसरली. उन्हाळ्याच्या दिवसात मोठ्या आवडीने खाल्ल्या जाणाऱ्या कलिंगडामुळे मृत्यू झाल्याच्या भीतीने अनेक नागरिकांनी कलिंगड खाणेच बंद केले होते. फळविक्रेत्यांच्या व्यवसायावरही याचा मोठा परिणाम झाला होता. जे.जे. मार्ग पोलिसांनी सुरुवातीला या प्रकरणी अपघाती मृत्यूची नोंद केली होती, पण मृत्यूचे नेमके कारण शोधण्यासाठी तपास सुरूच ठेवला होता.
तपासातील धक्कादायक खुलासे
पोलिस तपास आणि फॉरेन्सिक टीमच्या अहवालात आता जे वास्तव समोर आले आहे, ते थक्क करणारे आहे. मृतांच्या शवविच्छेदन अहवालात (Post-Mortem Report) त्यांच्या शरीरात ‘झिंक फॉस्फाईड’ (Zinc Phosphide) या रासायनिक घटकाचे अंश सापडले आहेत. झिंक फॉस्फाईड हे प्रामुख्याने उंदीर मारण्याच्या औषधात वापरले जाते.
विशेष म्हणजे, या कुटुंबाने जे कलिंगड खाल्ले होते, त्या कलिंगडाच्या नमुन्यांचीही प्रयोगशाळेत तपासणी करण्यात आली. त्या कलिंगडाच्या फोडींमध्येही झिंक फॉस्फाईडचे अंश आढळून आले आहेत. याचा अर्थ, कलिंगड नैसर्गिकरित्या विषारी नव्हते, तर त्यात कोणत्या तरी मार्गाने हे घातक रसायन मिसळले गेले होते.
घात-अपपात की आत्महत्या?
उंदीर मारण्याचे औषध कलिंगडात कसे आले, हा आता पोलिसांसमोर सर्वात मोठा प्रश्न आहे. हा एखादा अपघात होता की यामागे काही घातपाताचा कट होता, या दृष्टीने पोलीस तपास करत आहेत. औषधाचा अंश थेट कलिंगडाच्या फोडींवर सापडल्याने प्रकरणाचे गांभीर्य वाढले आहे.
रुग्णालयाकडून ‘डेथ ऑडिट’ सुरू
दुसरीकडे, जे.जे. रुग्णालयाने या प्रकरणात ‘डेथ ऑडिट’ करण्याचे आदेश दिले आहेत. रुग्णांना रुग्णालयात आणल्यानंतर त्यांच्यावर वैद्यकीय प्रोटोकॉलनुसार योग्य उपचार झाले का? किंवा उपचारात काही हलगर्जीपणा झाला का? याची चौकशी करण्यासाठी डॉक्टरांची एक विशेष समिती नेमण्यात आली आहे. रुग्णालय प्रशासनाच्या मते, रुग्णांवर आवश्यक ते सर्व उपचार करण्यात आले होते, मात्र या समितीचा अंतिम अहवाल आल्यानंतरच अधिक स्पष्टता येईल.
नागरिकांना आवाहन: अफवांवर विश्वास ठेवू नका
या तपासानंतर एक गोष्ट स्पष्ट झाली आहे की, कलिंगड हे फळ विषारी नव्हते. डॉक्टरांनी आणि तज्ज्ञांनी आता फूड पॉयझनिंगची शक्यता पूर्णपणे फेटाळून लावली आहे. त्यामुळे नागरिकांच्या मनातील कलिंगड खाण्याबाबतची भीती आता दूर होण्यास मदत होईल. अन्न आणि औषध प्रशासन (FDA) देखील या प्रकरणावर बारीक लक्ष ठेवून आहे.
सध्या या प्रकरणाचा सखोल तपास सुरू असून, उंदीर मारण्याचे औषध त्या अन्नात किंवा फळात नेमके कसे पोहोचले, याचा उलगडा लवकरच होण्याची शक्यता आहे.