मुंबई/विश्वमंथन वृत्त
संजय राऊत यांनी मुंबईत घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांच्या निवडणुकीतील कामगिरीवर आणि देशातील सद्य राजकीय परिस्थितीवर अत्यंत कडक शब्दात आपली भूमिका मांडली आहे. ही बातमी देताना राऊत यांनी स्पष्ट केले की ममता बॅनर्जी यांचा पराभव झाला नसून हा एक प्रकारे त्यांचा नैतिक विजय आहे. निवडणुकीच्या निकालांनंतर ममता बॅनर्जी यांनी जो पवित्रा घेतला आहे, तो त्यांच्या संघर्षाचा एक भाग असल्याचे राऊत म्हणाले. ममता बॅनर्जी यांनी राजीनामा देण्यास नकार दिला आहे कारण त्यांना वाटते की लोकशाहीच्या मार्गाने नाही तर सत्तेच्या जोरावर ही निवडणूक जिंकली गेली आहे. राऊत यांनी निवडणूक आयोगाच्या कामकाजावर गंभीर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले असून निवडणूक आयोग हा पूर्णपणे सत्ताधारी पक्षाच्या दबावाखाली काम करत असल्याचा आरोप केला आहे.
ज्या पद्धतीने बंगालमध्ये निवडणूक प्रक्रिया राबवली गेली, त्यामध्ये पारदर्शकतेचा अभाव होता असे त्यांचे म्हणणे आहे. निवडणूक आयोगाचे पक्षपाती धोरण हे लोकशाहीसाठी घातक असून यामुळे भविष्यात विरोधी पक्षांनी निवडणूक लढवावी की नाही असा प्रश्न निर्माण झाला आहे. राऊत यांनी सांगितले की ममता बॅनर्जी यांनी पद सोडण्यास दिलेला नकार हा केवळ सत्तेसाठी नसून तो केंद्र सरकार आणि निवडणूक आयोगाच्या विरोधातील एक मोठे आंदोलन आहे. या कठीण काळात देशातील सर्व प्रमुख विरोधी नेते आणि इंडिया आघाडीचे घटक पक्ष ममता बॅनर्जी यांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे आहेत. उद्धव ठाकरे यांनी स्वतः ममता बॅनर्जी यांच्याशी दूरध्वनीवरून संवाद साधला असून संपूर्ण शिवसेना आणि महाविकास आघाडी त्यांच्या सोबत असल्याची ग्वाही दिली आहे. केवळ उद्धव ठाकरेच नव्हे तर राहुल गांधी आणि इतर राष्ट्रीय नेत्यांनीही त्यांना पाठिंबा दिला आहे.
देशात सध्या जी हुकूमशाही सुरू आहे त्याविरुद्ध लढण्यासाठी सर्वांनी एकत्र येणे ही काळाची गरज असल्याचे राऊत यांनी अधोरेखित केले. इंडिया आघाडीच्या एकजुटीबद्दल बोलताना त्यांनी सांगितले की आगामी काळात ही आघाडी अधिक मजबूत होईल. नितीश कुमार यांच्याबद्दल बोलताना राऊत यांनी अत्यंत बोचरी टीका केली. नितीश कुमार यांचे मानसिक संतुलन बिघडले असून ते कधीच एका विचारावर ठाम राहत नाहीत असे ते म्हणाले. पाटण्यातील पहिल्या बैठकीतच ममता बॅनर्जी यांनी नितीश कुमार हे साथ सोडून जातील अशी भीती व्यक्त केली होती आणि ती आता खरी ठरली आहे. सत्तेसाठी कोणाशीही हातमिळवणी करणे ही नितीश कुमार यांची जुनी पद्धत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
तामिळनाडूच्या निकालांवर भाष्य करताना राऊत म्हणाले की तिथे जनतेने तिसरा पर्याय स्वीकारला आहे, ही गोष्ट लोकशाहीत स्वीकारणे आवश्यक आहे. राजकीय पक्षांनी एकमेकांवर आरोप करण्यापेक्षा जनतेचा कौल समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. महाराष्ट्रातील ‘लाडकी बहीण’ योजनेवरून सुरू असलेल्या वादावरही त्यांनी भाष्य केले. जर बनावट कागदपत्रांच्या आधारे कोणी सरकारी पैशांचा अपहार केला असेल तर त्याची सखोल चौकशी झालीच पाहिजे. सरकारी तिजोरीवर दरोडा टाकणाऱ्यांना माफी मिळता कामा नये, असे त्यांनी स्पष्ट केले. भाषेच्या मुद्द्यावर बोलताना राऊत यांनी मराठी भाषेचा स्वाभिमान जपला पाहिजे असे सांगतानाच हिंदी भाषेला आपला विरोध नसल्याचे स्पष्ट केले. हिंदी आणि इंग्रजी या संपर्क भाषा म्हणून आवश्यक आहेत, परंतु मराठीचे स्थान अव्वलच राहील. सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या हिंदी परीक्षेवरून सुरू असलेल्या वादावर त्यांनी संयमी भूमिका घेतली. संपूर्ण पत्रकार परिषदेत राऊत यांनी केंद्र सरकारवर निशाणा साधतानाच विरोधी पक्षांनी आता अधिक तीव्रतेने संघर्ष करण्याची वेळ आली असल्याचे सांगितले. लोकशाही वाचवण्यासाठी केवळ विरोधी पक्षच नाही तर सत्ताधारी पक्षातील ज्या नेत्यांना हे पतन मान्य नाही त्यांनीही पुढे आले पाहिजे असे आवाहन त्यांनी केले.
इंदिरा गांधींच्या काळातील आणीबाणीचा संदर्भ देत त्यांनी सांगितले की जसे त्याकाळी अनेक नेते हुकूमशाही विरुद्ध एकत्र आले होते, तशीच परिस्थिती आज देशात निर्माण झाली आहे. ममता बॅनर्जी यांचा लढा हा केवळ एका राज्यापुरता मर्यादित नसून तो देशाच्या लोकशाहीची मूल्ये टिकवण्यासाठीचा लढा आहे. इंडिया आघाडी आगामी काळात अधिक आक्रमकपणे जनतेच्या प्रश्नांवर आणि निवडणूक प्रक्रियेतील त्रुटींवर आवाज उठवेल असे संकेत संजय राऊत यांनी या निमित्ताने दिले आहेत. देशातील जनता सर्व काही उघड्या डोळ्यांनी पाहत असून येणारा काळ बदलाचा असेल असा विश्वासही त्यांनी यावेळी व्यक्त केला. राजकीय समीकरणे बदलत असली तरी तत्त्वांची लढाई सुरूच राहील असा संदेश राऊत यांनी या संपूर्ण संवादातून दिला आहे. सर्वसामान्य माणसाला समजेल अशा भाषेत त्यांनी हा सर्व घटनाक्रम मांडताना सत्ताधाऱ्यांच्या धोरणांचा समाचार घेतला. या पत्रकार परिषदेमुळे राजकीय वर्तुळात पुन्हा एकदा चर्चांना उधाण आले असून विरोधी पक्षांची पुढची चाल काय असेल याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.