अंधश्रद्धेचा कायदा असून सुद्धा भोंदूगिरीच्या जाहिरातींतुन जनतेची लूट

बुलढाणा प्रतिनिधी |
​आजच्या धावपळीच्या युगात माणसाच्या गरजा जितक्या वाढल्या आहेत, तितकीच त्याच्या मनातील भीती आणि असुरक्षितताही वाढली आहे. याच भीतीचा फायदा घेण्यासाठी सध्या गल्लीबोळांपासून ते सोशल मीडियापर्यंत फसव्या जाहिरातींचा सुळसुळाट झाला आहे. वरील छायाचित्रात दिसणारी ‘गुरू अफझल बंगाली’ यांची जाहिरात याचेच एक जिवंत उदाहरण आहे. ७ तासांत १०१% समाधान, वशीकरण आणि कोर्टाच्या प्रकरणांत यशाचे आमिष दाखवून सर्वसामान्यांच्या खिशावर दरोडा टाकण्याचा हा एक संघटित प्रकार समोर येत आहे. पत्रकारितेच्या माध्यमातून जेव्हा आपण या दाव्यांची चिरफाड करतो, तेव्हा यामागील धोके आणि भोंदूगिरीचे भयानक वास्तव उघड होते.
​महाराष्ट्राच्या राजकारणात सध्या उद्धव ठाकरे आणि एकनाथ शिंदे यांच्यातील सत्तासंघर्षाचा मुद्दा सर्वोच्च न्यायालयात गाजत आहे. संपूर्ण देशाचे लक्ष या निकालाकडे लागलेले असताना, अशा मांत्रिकांच्या जाहिरातींमध्ये ‘कोर्ट मॅटर’ ७ तासांत सोडवण्याचे दावे केले जातात. विचार करण्यासारखी गोष्ट ही आहे की, जर एखादा मांत्रिक खरोखरच न्यायालयाचे निकाल बदलू शकला असता, तर देशात संविधान, न्यायमूर्ती आणि वकिलांची गरजच उरली नसती. हे दावे केवळ दिशाभूल करणारे नसून भारतीय लोकशाही आणि न्यायव्यवस्थेची थट्टा करणारे आहेत. कोणताही निकाल हा कायद्याच्या कलमांवर आणि पुराव्यांवर आधारित असतो, तो कोणा मांत्रिकाच्या लिंबू-उताऱ्यावर किंवा मंत्रांवर अवलंबून नसतो.
​अशा अघोरी प्रथांविरुद्ध आयुष्यभर लढणारे डॉ. नरेंद्र दाभोळकर यांनी नेहमीच विवेकवादाचा पुरस्कार केला. त्यांनी मांडले होते की, जेव्हा माणूस संकटात सापडतो, तेव्हा त्याची विचार करण्याची शक्ती कमकुवत होते. नेमक्या याच हतबलतेचा फायदा हे ‘बंगाली बाबा’ घेतात. ‘वशीकरण’, ‘मुठकरणी’ किंवा ‘जादूटोणा’ यांसारख्या शब्दांचा वापर करून लोकांच्या मनात भीती घातली जाते. मुळात, महाराष्ट्र जादूटोणा विरोधी कायदा २०१३ नुसार असे दावे करणे हा कायदेशीर गुन्हा आहे. दाभोळकरांनी ज्या वैज्ञानिक दृष्टिकोनासाठी आपले प्राण दिले, त्या महाराष्ट्रात आजही अशा जाहिराती उजळ माथ्याने भिंतींवर चिटकवल्या जातात, हे दुर्दैवी आहे.
​या जाहिरातींच्या कामाची पद्धत अत्यंत चलाख असते. सुरुवातीला “घरबसल्या समाधान” असे सांगून लोकांकडून फोनवर माहिती घेतली जाते. एकदा का समोरच्या व्यक्तीची समस्या आणि तिची आर्थिक स्थिती समजली की, मग पूजेच्या नावाखाली पैशांची मागणी सुरू होते. सुरुवातीला छोटी वाटणारी रक्कम नंतर हजारोंच्या घरात जाते. अनेकदा तर “विधी उलटला तर तुमचे नुकसान होईल” अशी भीती घालून लोकांकडून लाखो रुपये उकळले जातात. विशेषतः प्रेमप्रकरणे, पती-पत्नीमधील वाद किंवा जमिनीचे व्यवहार अडकलेली माणसे या जाळ्यात लवकर अडकतात.
​पत्रकारितेच्या भाषेत सांगायचे तर, हा केवळ एक व्यक्तीचा व्यवसाय नसून समाजाच्या मानसिकतेशी खेळणारा व्यापार आहे. या जाहिरातीत वापरलेली संतांची चित्रे आणि धार्मिक संदर्भ केवळ लोकांचा विश्वास संपादन करण्यासाठी वापरले जातात. पण वास्तव हे आहे की, कोणतेही अध्यात्म किंवा धर्म दुसऱ्याचे वाईट करण्याची (वशीकरण किंवा मुठकरणी) शिकवण देत नाही. ही केवळ लोकांची फसवणूक करण्यासाठी रचलेली एक मायावी दुनिया आहे.
​सर्वसामान्य जनतेने हे समजून घेणे गरजेचे आहे की, जीवनातील कोणत्याही समस्येवर तोडगा हा प्रयत्नांतून आणि योग्य मार्गातूनच निघतो. जर व्यवसायात तोटा असेल, तर त्याचे नियोजन सुधारणे गरजेचे आहे. जर कोर्टात केस असेल, तर चांगल्या वकिलाचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. आणि जर कुटुंबात वाद असतील, तर आपापसातील संवाद महत्त्वाचा आहे. मांत्रिकाच्या एका फोन कॉलवर ७ तासांत तुमचे नशीब बदलू शकत नाही. जर असे चमत्कार घडले असते, तर जगात गरिबी किंवा दुःख उरलेच नसते.
​प्रशासनाने देखील अशा जाहिराती लावणाऱ्यांवर आणि त्या प्रसिद्ध करणाऱ्यांवर कडक कारवाई करणे अपेक्षित आहे. केवळ मोबाईल नंबरच्या आधारे अशा लोकांचा शोध घेऊन त्यांच्यावर जादूटोणा विरोधी कायद्यांतर्गत गुन्हे दाखल व्हायला हवेत. तसेच, नागरिकांनीही अशा फसव्या दाव्यांना बळी न पडता, कोणाकडेही पैसे देण्यापूर्वी दहा वेळा विचार केला पाहिजे. भोंदू बाबा अशोक खरात हे सर्वात मोठे उदाहरण आहे
​शेवटी, डॉ. नरेंद्र दाभोळकरांचा विवेकवाद हाच अशा अंधश्रद्धेवरचा एकमेव उपाय आहे. स्वतःच्या कष्टावर आणि विज्ञानावर विश्वास ठेवा. कोणाच्याही भूलथापांना बळी पडून स्वतःचे कष्टाचे पैसे आणि मानसिक शांतता गमावू नका. जागरूक नागरिक म्हणून अशा भोंदूगिरीचा उघडपणे निषेध करा आणि इतरांनाही सावध करा. लक्षात ठेवा, तुमची भीती हाच त्यांचा व्यापार आहे; ज्या दिवशी तुमची भीती संपेल, त्या दिवशी हा अंधश्रद्धेचा बाजार आपोआप बंद होईल.